Zoek
English
FNWI --- IMAPP Afdeling Sterrenkunde
Radboud Universiteit > Faculteit of NWI > Afdeling Sterrenkunde > Onderwijs > Sterrenkunde studeren

Sterrenkunde studeren

Sterrenkunde is de studie van alles buiten de Aarde: planeten, sterren, sterrenstelsels en het heelal als geheel. Het heelal is een plek om te ontdekken, en tegelijkertijd een groot laboratorium voor het testen van natuurkunde, scheikunde en (in de toekomst) biologie.

Een afgestudeerd sterrenkundige heeft kennis en vaardigheden vergaard in vele gebieden:

  • Kennis van sterrenkunde, natuurkunde, wiskunde en informatica
  • Presentatie vaardigheden
  • Data analyse
  • Probleem-oplossend vermogen
  • Analytisch denken
  • Schrijfvaardigheden
  • Nauwkeurig meten en analyseren
  • Programmeervaardigheden
  • Systeem denken

Een sterrenkunde diploma geeft toegang tot vele banen, binnen en buiten de wetenschap. Ongeveer de helft van alle MSc studenten gaat door met een promotie-onderzoek. De rest vindt een baan in een heel divers aantal sectoren:

  • Consultancy
  • Data Analyst
  • Toegepast onderzoek
  • Overheid
  • Finance
  • Onderwijs

Sterrenkunde is een internationaal geörienteerde wetenschap, waarbij er zeer goede mogelijkheden bestaan om, tijdens de Masters-fase, een internationle stage te volgen en voor een periode van 6-12 maanden in het buitenland te verblijven. De Afdeling Sterrenkunde heeft goede samenwerkingen met zuster-instituten in Duitsland, Groot-Britannië, Frankrijk, de VS, Zuid-Afrika, Australië en Chili.

De studie Sterrenkunde is onderdeel van de de studie Natuur- en Sterrenkunde. Het programma bestaat uit sterrenkunde, natuurkunde en wiskunde, waarbij er een steeds grotere mate van specialisatie plaats vindt richting sterrenkunde tijdens de drie jaren van het bachelor programma.

Curriculum

Het Sterrenkunde curriculum is ingebed in het Natuur- en Sterrenkundeprogramma van de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. We bieden zowel een Bachelor- als een Masterprogramma aan. Hieronder volgt een korte beschrijving van de sterrenkundevakken. Zie voor een volledig overzicht het Bachelor programma of het Master programma.

Informatie voor Masterstudenten

Meer informatie over de Masters Specialisatie Particle and Astrophysics is hier te vinden. Met vragen kun je ook contact opnemen met de studieadviseur voor deze Masters Specialisatie Emily van Mierlo op physicsandastronomy@ru.nl.

Voor masterstudenten Sterrenkunde is het belangrijk om bijgaand document te downloaden en zorgvuldig te lezen. De richtlijnen kunnen er enerzijds toe bijdragen het mastertraject voor de student te vergemakkelijken en anderzijds helpen ze ons bij het optimaliseren van ons onderwijs en onze begeleiding.

Nationale Nederlandse onderwijsprogramma's

Bachelor

Eerste jaar Bachelor

(N.B. alle bachelorvakken worden gegeven in het nederlands tenzij anders aangegeven)

  • Kaleidoscoop Sterrenkunde (Caleidoscope)
    • Prof.dr. Heino Falcke, Dr. Marijke Haverkorn
    • Kaleidoscoop Sterrenkunde is een inleidende cursus waarin een overzicht wordt gegeven van de hedendaagse astronomie en astrofysica. Het zonnestelsel, sterren, sterevolutie, sterrenstelsels en het heelal zullen aan bod komen. Er zullen bepaalde voorbeelden gegeven worden van het gebruik van de natuurkunde om het Heelal te begrijpen.
  • Observationele Sterrenkunde (Observational Astronomy)
    • Dr. Soeren Larsen
    • De student krijgt een inleiding in de Observationele Sterrenkunde, data analyse, data reductie en het gebruik van de CCD camera in de observationele sterrenkunde. De student wordt ingewijd in de werking en het gebruik van de optische telescopen van de Afdeling Sterrenkunde. Er kan een speciale opdracht gedaan worden waarbij de studenten leren om zelf de telescopen 's avonds te bedienen. De cursus wordt afgesloten met een praktische opdracht.
  • Newtoniaanse Kosmologie (Newtonian Cosmology)
    • Prof. dr. Bram Achterberg
    • Het ontstaan en de evolutie van het Heelal is één van de meest fascinerende onderwerpen in de (astro)fysica. Dit college geeft een overzicht van de evolutie van ons Heelal in een klassieke setting (zonder gebruik te maken van algemene relativiteit). Onderwerpen die zullen worden behandeld zijn o.a. de eerste expansiefasen, magnetische achtergrond, vorming van structuren en de structuur van het heelal op grote schaal.

Tweede jaar Bachelor

  • Radioastronomie (Radio Astronomy)
    • Dr. Elmar Körding
    • Radio astronomy is traditionally strong in the Netherlands, where some of the first astronomical use of radio techniques were made in pioneering studies in the 1950's. After the Dwingeloo telescope and the Westerbork Radio Synthesis Telescope - world class facilities for many decades - a new era is entered with the construction of the innovative low-frequency array LOFAR. In the course an overview is given of radio astronomy, including in particular the technique of interferometry and Fourier transforms, combined with practical assignments using the Radboud radio interferometer on the roof. Also, the ways in which radio astronomy contributes to our understanding of the Universe is discussed.
  • Exoplaneten (Exoplanets)
    • Prof.dr. Gijs Nelemans
    • Gedurende de laatste 20 jaar zijn er meer dan 1000 planeten buiten ons zonnestelsel gevonden. Dit college begint met een overzicht over ons eigen planetenstelsel en gaat deze basis gebruiken om exoplaneten te bestuderen. Wat is de opbouw van ons eigen planetenstelsel? Welke soorten lichamen zijn er? Wat zijn aardachtige planeten, gasreuzen, dwergplaneten, asteroiden en kometen? Hoe is ons zonnestelsel ontstaan, hoe ontstaan andere planetenstelsels? Wat zijn de eigenschappen van de nieuwe exoplaneten? Zou er leven kunnen bestaan buiten ons zonnestelsel?
  • Sterevolutie (The Evolution of Stars)
    • Dr. Onno Pols
    • Sterren vormen de bouwstenen van het Heelal. Begrip van hoe sterren worden geboren, leven en sterven is essentieel voor een goed begrip van het Heelal. Hoe leveren sterren de energie om miljarden jaren lang te schijnen? Hoe kunnen sterren in evenwicht blijven? Hoe worden ze geboren? Wat gebeurt er nadat de waterstof in een sterkern op is? Hoe ontstaan witte dwergen, neutronensterren en zwarte gaten? Deze vragen zullen in het college aan bod komen. De vergelijkingen voor de structuur van sterren zullen worden afgeleid en aan de hand daarvan zal de energieproductie, stabiliteit en evolutie van sterren duidelijk worden gemaakt.
  • Sterrenstelsels (Galaxies)
    • Dr. Soren Larsen
    • Sterren zijn niet willekeurig in ons Heelal verdeeld, maar zijn leden van sterrenstelsels. Deze variëren in grootte van dwergstelsels met minder dan een miljoen sterren tot gigantische spiraal- en elliptische stelsels met honderden miljarden van sterren. Ook de Zon behoort tot een sterrenstelsel: het Melkwegstelsel of 'de Melkweg'. Dit college zal een overzicht geven van de verschillende soorten sterrenstelsels (elliptisch, spiraalvormig, onregelmatig) en hun onderlinge samenhang. We zullen ingaan op bewegingen in sterrenstelsels en met name ons eigen Melkwegstelsel. De vorming en evolutie van sterrenstelsels, de „levenscyclus” van de chemische elementen, en de rol van donkere materie en centrale superzware zwarte gaten zullen ook worden behandeld.
  • Space Astronomy (Astronomie in de ruimte)
    • Dr. Peter Jonker, Prof. dr. Frank Verbunt
    • Dit college is een vervolg op het eerstejaars college Observationele Sterrenkunde. Hierbij wordt gebruik gemaakt van online waarnemingsgegevens, verkregen vanaf de aarde en vanuit de ruimte, om kennis te maken met moderne astrofysische waarnemingen over de gehele range aan electromagnetische spectra (van γ-straling tot radiostraling) en daarbuiten (astro-deeltjesfysica). In het bijzonder wordt er aandacht besteed aan breedband waarnemingen van bepaalde objecten.

Derde jaar Bachelor

  • Stralingsprocessen (Radiative Processes)
    • Prof.dr. Heino Falcke
    • Ons begrip van het heelal is bijna volledig gebaseerd op interpretatie van elektromagnetische straling, uitgezonden door astrofysische objecten. Een gedegen kennis van de mechanismen die tot de uitzending van straling leiden is daarom cruciaal in het begrijpen van het Heelal. In het college zal een overzicht gegeven worden van de fysische achtergronden van stralingsprocessen, zoals thermische straling, synchrotron straling, cyclotron straling, Compton scattering, bremsstrahlung en de gevolgen die dit heeft op de manier waarop wij materie in het heelal waarnemen. De student werkt in groepsverband of individueel aan één hoofdstuk van het leerboek en wordt gevraagd dit aan de andere studenten te presenteren. De toehoorders worden geacht actief te participeren, vragen te stellen en te discussiëren over de gepresenteerde onderwerpen. Deelname aan het hoorcollege is dus verplicht. Een aantal voorbeelden van stralingsprocessen worden tijdens enkele werkcolleges behandeld.
  • Interstellair Medium (Interstellar Medium)
    • Dr. Marijke Haverkorn
    • Het interstellaire medium (ISM) is de materie die zich bevindt in de enorme ruimte tussen de sterren. Het ISM is een essentieel deel van de stervormingscyclus en het galactische ecosysteem. De eigenschappen en evolutie van sterrenstelsels zijn een resultaat van de interactie tussen de sterren en het ISM. Het interstellaire medium draagt de sporen van deze complexe en subtiele interacties, en geeft ons daardoor informatie over het verleden, heden en toekomst van een sterrenstelsel. In dit college worden de belangrijkste componenten en processen in het ISM behandeld aan de hand van wetenschappelijke artikelen uit vakliteratuur. De probleemstelling, methodes en conclusies worden besproken in het college; de resultaten worden zelf berekend en implicaties bediscussieerd in het werkcollege.
  • Algemene Relativiteitstheorie (General Relativity Theory)
    • Dr. Frank Saueressig
    • Einstein's theory of General Relativity is essential for our understanding of the structure and evolution of the cosmos. Using tensor analysis as an indispensible tool, and the concept of curved space-time which forms the heart of the theory, this course derives the basic theory and discusses the most important astrophysical implications.
  • Nucleaire Evolutie van het Heelal (Nuclear Evolution of the Universe)
    • Dr. Onno Pols
    • 'De mens is van sterrenstof gemaakt': met uitzondering van waterstof en helium, zijn alle elementen in het heelal ooit geproduceerd door kernreacties in het binnenste van sterren en in supernova explosies. In dit college geven we een overzicht van de astrofysica van het ontstaan van de elementen in ons heelal. Onderwerpen die aan bod komen zijn o.a.: nucleosynthese in de Oerknal; de nucleosynthese in massieve sterren en supernovae; de vorming van zwaardere elementen in de late evolutiestadia van sterren. Aan bod komen ook de manieren waarop we de chemische samenstelling van sterren, het interstellair medium en in kosmische straling worden bepaald.

Master

The Astrophysics Master consists of a number of courses that are compulsory for all (astro)physics students and a number of courses that are specific to the astrophysics master. The latter are described here. Please note that all course are taught in English, unless no non-Dutch speaking student is present. All courses are taught on a two-year cycle, except for Cosmology, Astroparticle Physics, Telescope Observing and the Astrophysics seminar. In 2015/2016, Advanced Stellar & Binary Evolution, and Cosmic Magnetism are scheduled.

  • Cosmology
    • Dr. Soren Larsen, Dr. Frank Saueressig
    • The last decades have seen a tremendous change in our view of the Universe at its largest scale. This course will give an overview of these changes, concerning the concepts of dark matter, dark energy, the cosmic microwave background, cosmic baryogenesis, gravitational lensing and gravitational waves. An overview will also be given of current and future telescopes and facilities.
  • Astroparticle Physics
    • Dr. Jörg Hörandel
    • The Earth is continuously bombarded by particles with energies tremendous energies, up to 1020 eV, more than a million times the energy available at the LHC at CERN. Our knowledge of the physics at these energies as well as of the sources of these ultra-high energy cosmic rays is very limited. They form a challenge both for high energy physics as well as for astrophysics. No mechanism is known that can accelerate these particle to these energies.
  • Advanced Stellar and Binary Evolution
    • Dr. Onno Pols
    • Stars drive the evolution of galaxies by their output of energy, momentum and chemical elements. The majority of stars form part of binary or multiple systems, which display an enormous variety of properties. In this course the advanced stages of stellar evolution, such the AGB phase in low-mass stars and the evolution of massive stars towards supernovae, as well as the formation of compact objects are discussed. Subsequently the processes taking place during binary evolution will be treated, and evolutionary scenarios for various types of binary systems are discussed.
  • Cosmic Magnetism
    • Prof.dr. Bram Achterberg, Dr. Marijke Haverkorn
    • Magnetic fields are found on all scales in the Universe: from the Earth's magnetic field to the field of the Sun, stars and entire (groups of) galaxies. We discuss these fields using the framework of magnetohydrodynamics (MHD), a theory that describes magnetic fields in highly-conducting gases.
  • Astrophysics Seminar
    • Dr. Soren Larsen, Prof. dr. W.J.P. Beenakker
    • During the two years of the Master, the students are required to follow the Astrophysics Seminar: every week either a colloquium by a speaker from outside the department, or a student seminar by one of the master students, will be given. Each student will give a seminar once per year. As a topic for the student seminar, the students will select a refereed publication either from a list provided, or one of their own choice.
  • Telescope Observing
    • Coordination: Prof.dr. Paul Groot
    • Each student will accompany a staff member to a professional observatory for an observing run. The student will prepare the observations, execute them, reduce the data and write an observing report. This course is open only to the Astrophysics Masters students.
  • Asteroseismology
    • Prof. dr. Conny Aerts
    • Asteroseismology gives a unique opportunity to study the interior structure and composition of stars through the study of (non-radial) pulsations. These pulsations are most often driven by opacity changes in the stars. Stellar pulsations ('star quakes') can be used to study the interior of stars similar to the use of earthquakes to study the Earth: eigenmodes of the spherical cavity are excited depending on the structure and composition of stars. For the Sun asteroseismology has given an unprecedented view of the interior of the star. Using the most modern ground-based telescopes and satellites this is now being extended to other stars of all sizes and masses. Next taught in 2016/2017.
  • Black Holes and Accretion
    • Dr. Elmar Körding
    • Accretion is the Universe's powerhouse: over the lifetime of the Universe most electromagnetic radiation has been produced by the accretion if gas onto the supermassive black holes in the centers of galaxies. These so-called Active Galactic Nuclei (AGN) host a range of physics phenomena that are not only important for understanding the physics in the direct environment of these black holes, but, e.g. through the generation of supersonic jets, also on the structure and evolution of the galaxies surrounding these active nuclei. Next taught in 2016/2017.
  • Compact Binaries: Physics and evolution
    • Prof.dr. Gijs Nelemans, Prof. dr. Frank Verbunt
    • Almost all high-energy phenomena in the local Universe orginate in compact binaries: binary systems containing at least one compact object, i.e. a white dwarf, neutron star or black hole. In the course the structure and physics of compact objects will be combined with the physics and evolution of binaries. Attention will be given to both the theory of compact binaries as well as the observations and recent progress in the field. Next taught in 2016/2017.

Some general recommendations when writing your Master's thesis

Many Master's students are uncertain about what constitutes a good thesis. It is difficult to provide a general set of „requirements”, since every project is unique, and for specific advice on what to include in your thesis your supervisor is the best person to advise you. It is a good idea to make an outline of your thesis at an early stage and discuss it with your supervisor. It may also be helpful to look at other theses, ideally on a related topic. Ask you supervisor(s). That being said, the following is an attempt to give some general guidelines that will probably apply in most cases.

Usually, the first chapter is an introduction where you introduce the general problem that will be addressed in the thesis. What is the question you will try to answer? How are you planning to do that? What have other people done already? Why is it important, etc. Think of this as an extended version of the introduction as you would find it in a research paper.

Then go on to describe the research you have done. In most Master’s theses, this will be another 2-4 chapters. Explain the specific steps you have followed in carrying out the research, document any observations/measurements you have made, how data have been analysed, etc. Discuss uncertainties on measurements and quantities derived from them, and any assumptions you have made. There should be sufficient detail given so that others can understand how you got your results. And, of course, discuss what you have learned from this.

Then, at the end there is usually a final chapter to wrap it all up. This may include a brief summary of the previous chapters, some overall discussion/conclusions (e.g. getting back to the “big questions” outlined in the introduction), remarks on unexpected results, ideas for future follow-up/extensions of the research you have done, etc.

It is strongly recommended to get feed-back on early drafts from your supervisor(s) so that they can help guiding you in the right direction. Allow plenty of time for this, we are all busy people!

A good Master’s thesis leaves the reader with the impression that you really understand what you did and how your work fits into the greater scheme of things („the big picture”). It is not necessarily a requirement that you have ground-breaking new results (although it should be original work), but it is very important that you demonstrate in the thesis that you understand how to plan and carry out a research project, document what you have done, and draw appropriate conclusions from your work.