Zoek
English
FNWI --- IMAPP Afdeling Sterrenkunde
Radboud Universiteit > Faculteit of NWI > Afdeling Sterrenkunde

Nieuwsarchief

AFDELING STERRENKUNDE IS VERHUISD

Op vrijdag, 14 november, is een deel van de afdeling Sterrenkunde intern verhuisd. Alle medewerkers en studenten van de 3e en 4e verdieping, maar ook het secretariaat, hebben nu een andere werkplek, waarvan het grootste deel in vleugel 7 op de 2e verdieping, en een aantal medewerkers aan de hoofdgang bij vleugel 7/8 op de 2e verdieping een kamer hebben gekregen. Op onze website bij wie wat waar, kunt u de nieuwe kamernrs. vinden, als u iemand zoekt.

Lancering TU Delft raket met RU antenne aan boord afgelast

De lancering van de raket die tussen 1 en 3 oktober gepland was, is helaas afgelast tengevolge van technische storingen en een ongunstige wind. De raket had aan boord een antenne die door een team van de Radboud Universiteit Nijmegen was ontworpen en geconstrueerd. De zgn. Stratos II raket, gemaakt door de Technische Universiteit Delft, zou bij de El Arenosillo lancerings site van het INTA in Spanje worden gelanceerd. Het Radboud Universiteitsteam bestaand uit Hamid Pourshaghaghi, Amin Aminaei en Peter Dolron, onder supervisie van Marc Klein Wolt, hebben gezorgd dat er een 50cm grote radio antenne, een front-end analoog circuit en een high-performance minimal digitizer met de raket mee zouden gaan om de benodigde data te verzamelen tijdens de boog die de raket af zou leggen naar en van de stratosfeer. Het experiment heeft ten eerste het doel om de ionospherische radio straling en door mensen uitgezonden RFI te meten, maar wordt tevens gebruikt voor onderzoek in de radio interferometrie in de ruimte.

Sterker nog, de antenne aan boord van de Stratos II wordt ook gebruikt voor interferometrische metingen om de locatie van de raket zeer nauwkeurig te kunnen bepalen, waarin de antenne deel uitmaakt van een netwerk van antennes aan de grond.

De digitizer is een compleet innovatief ultracompact design voor radio astronomie in de ruimte en zal voor toekomstige radio-projecten worden gebruikt zoals SKA of “LOFAR op de maan”. Gemaakt in een kubus-satelliet formaat is de digitizer uitermate geschikt als energie-zuinig, hoogstaand multiprocessor hardware/software systeem voor radio astronomische experimenten.

Het zou de eerste keer zijn, dat er radio-astronomische hardware meeging met een raket en ook zelfs voor het eerst voor een Nederlands sterrenkundig project dat dit gedaan werd. Daarmee wordt het Stratos II experiment gezien als de eerste stap richting het ultieme doel voor de onderzoekers bij de RU: een radio telescoop op de maan.

Voor de laatste update over de Stratos II, kan men kijken op twitter en op de de Stratos/DARE project website.

gielengroot_vlt.jpgNOVA delegatie bezoekt Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili

Van 25 t/m 29 augustus bracht een delegatie van de universiteiten die bijdragen aan de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) een bezoek aan de sterrenwachten van ESO in Chili. NOVA is de nationale thuisbasis van ESO in Nederland. De decanen van de UvA, Leiden, Groningen en Radboud Universiteit werden vergezeld door de Leidse en Groningse rector en het NOVA bestuur en directoraat. In Chili werd de delegatie rondgeleid door de directeur-generaal van ESO, prof. Tim de Zeeuw. Na een bezoek aan het ESO headquarters in Santiago, stonden de Paranal sterrenwacht, thuisbasis van de Very Large Telescope, en het plateau van Chajnantor met daarop de APEX en ALMA submillimeter sterrenwachten op het programma. Klik hier voor een fotoimpressie, of volg @paulgroot met #novaeso op Twitter

nova_logo_new_rechthoek_verloop_cmykblauw.jpg eso-logo-p3005.jpg

12 miljoen euro voor bijdrage aan ontwerp Square Kilometre Array

Vandaag is bekendgemaakt dat een een consortium bestaande uit ASTRON en de universiteiten van Amsterdam, Groningen, Leiden en Nijmegen een bedrag van 12 miljoen euro ontvangt voor de Nederlandse bijdrage aan het ontwerp van Square Kilometre Array (SKA). De SKA zal 's werelds grootste en meest krachtige radiotelescoop zijn. De bouw start in 2018 in zowel Zuid-Afrika als Australië, de eerste resultaten worden vanaf 2020 verwacht. De aankondiging van financiering uit de 2e ronde van de Nationale roadmap grootschalige onderzoeksfaciliteiten werd op 1 juli bekend gemaakt door Sander Dekker, Staatssecretaris van OCW en Jos Engelen, voorzitter van NWO.

Het SKA project is een internationale samenwerking voor het ontwerp en de bouw van een telescoop die bestaat uit honderden schotels en enkele honderdduizenden antennes die door een glasvezelnetwerk zijn verbonden met een supercomputer die de enorme rekenkracht levert die nodig is om de datastroom te kunnen verwerken. Met SKA zullen verschijnselen onderzocht worden die alleen met waarnemingen van het Heelal bij radio golflengtes mogelijk zijn.

Elf consortia zijn geselecteerd om onderdelen van de telescoop te ontwerpen. ASTRON, het Nederlands Instituut voor Radio Astronomie leidt de internationale consortia die verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van de Low Frequency Aperture Array (LFAA) en de Mid Frequency Aperture Array (MFAA) – twee types antenne die op lagere frequenties werken dan de conventionele schotels. De roadmap financiering zal ook worden gebruikt voor de ontwikkeling van software en hardware die nodig is om de enorme hoeveelheden gegevens die afkomstig zijn van de telescoop te verwerken. Astronomen van de Nederlandse Universiteiten, waaronder Heino Falcke, en ASTRON zullen nauw betrokken zijn bij deze activiteiten, met name om ervoor te zorgen dat de telescoop geschikt is om hun onderzoeksvragen mee aan te pakken.

Lees verder op de SKA telescope webpagina.

Heino Falcke benoemd tot lid van KNAW

Heino Falcke is gekozen tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Falcke onderzoekt de aard van zwarte gaten en de gasstromen in hun omgeving, waarbij hij de astrofysica en de deeltjesfysica met elkaar verbindt. Zijn theorie dat hoog-energetische kosmische straling via de LOFAR-radiotelescoop te detecteren moest zijn, wist hij door concrete waarnemingen bevestigd te krijgen. Een recent idee, dat hij eveneens experimenteel wil toetsen, is zijn theoretische voorspelling van een ‘schaduw’ van een zwart gat dat op radiofrequenties te detecteren moet zijn. De KNAW heeft zeventien nieuwe leden gekozen. Leden van de KNAW, vooraanstaande wetenschappers uit alle disciplines, worden gekozen op grond van voordrachten van 'peers' binnen en buiten de Akademie. De KNAW telt circa vijfhonderd leden, verdeeld over de Afdeling Letterkunde en de Afdeling Natuurkunde, en is een genootschap van topwetenschappers, adviseur van de regering over wetenschapsbeoefening, en verantwoordelijk voor 17 onderzoeksinstituten. Een lidmaatschap is voor het leven. Op maandag 8 september 2014 worden de nieuwe Akademieleden geïnstalleerd in het Trippenhuis van de KNAW in Amsterdam.

NOVA op de Hannover Messe

De Hannover Messe is de grootste technologie beurs ter wereld. Dit jaar was Nederland partner land en op het High-Tech Paviljoen was een belangrijk deel van de Nederlandse onderzoeksinstituten aanwezig. Ook NOVA (Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie) was prominent aanwezig met de cutting-edge technologie van de Optisch-Infrarood Groep. Op de Messe werd het recent-afgeronde instrument Matisse, voor de ESO Very Large Telescope Interferometer, officieel overgedragen aan het Max-Planck instituut in Heidelberg. Staatsecretaris Sander Dekker (OCW) en NOVA voorzitter Paul Groot (Radboud Universiteit) waren bij de overdracht aanwezig.

VRIJDAG 28 MAART 2014 WEER STERRENKIJKEN OP DE RADBOUD UNIVERSITEIT!

Op vrijdagavond 28 maart 2014 organiseert de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking met de Astronomische Kring Nijmegen alweer de laatste open sterrenkijkavond van dit voorjaar. Iedereen kan die avond tussen 19.30 en 21.00 uur vrij binnenlopen om deel te nemen aan een excursie van ongeveer één uur naar de sterrenwacht in het Huygensgebouw (Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica) gelegen aan de Heijendaalseweg 135 in Nijmegen. N.B. Het begint die avond pas om 19.30 uur omdat het 's avonds alweer wat langer licht blijft. Of er dan ook daadwerkelijk sterren te zien zijn hangt natuurlijk van de weergoden af.
Bij helder weer zijn er weer verschillende interessante objecten aan de hemel te zien o.a. een supernova, Jupiter met zijn manen, Mars en verschillende sterrenhopen. Bij bewolkt weer wordt het programma aangepast maar ook dan komt u niet voor niets. Er wordt namelijk sowieso een bezoek aan de telescopen gebracht, er wordt een film vertoond en er wordt een lezing gegeven.
Deze sterrenkijkavond is de laatste van dit 'winterseizoen' (2013-2014) maar in het najaar start er weer een nieuwe reeks sterrenkijkavonden.

Meer informatie over de open sterrenkijkavonden is hier te vinden.

Publiek college Kosmologie, Nobelprijs winnaar Brian Schmidt, Maandag 17 maart, 17:30

Op maandagavond 17 maart, van 17:30 - 19:30, zal Prof Brian Schmidt (Nobelprijs Natuurkunde 2011) het college over 'Cosmology' verzorgen in de kantine van het Huygensgebouw.

Brian Schmidt (Australian National University) is de ontdekker van de versnellende uitdijing van het heelal, gemeten aan de hand van het licht van zeer ver-weg-staande supernova explosies. De oorzaak van deze versnelde uitdijing wordt toegeschreven aan het bestaan van zogeheten 'donkere energie', die dan meteen 73% van alle materie-energie in het Heelal moet beslaan. De aard van de donkere energie is één van de allergrootste vragen in de natuurkunde. Voor de ontdekking van de donkere energie ontving Brian Schmidt in 2011 de Nobelprijs voor de Natuurkunde, samen met Adam Riess en Saul Perlmutter. Brian Schmidt zal in zijn lezing ingaan op de kosmologie in het algemeen, op het ontstaan van het Heelal, de huidige stand van zaken, en de toekomst van het Heelal.

Iedereen is welkom, toegang is gratis.

NWO Subsidie voor koolstofvezel telescoop MeerLICHT en BlackGEM

Op 27 februari heeft onderzoeksfinancier NWO bekend gemaakt dat de MeerLICHT en BlackGEM telescopen een Middelgroot subsidie krijgen (300 000 Euro) voor het laten ontwerpen en maken van de telescoop structuur van koolstof-vezel door het Nederlandse bedrijf Airborne Composites BV. De koolstofvezel structuur is nodig om de combinatie van breedbeeld en scherpte kunnen waarborgen. Daarvoor moet de structuur van de telescoop heel licht en stijf zijn en niet doorbuigen onder zijn eigen gewicht. Dit zijn bij uitstek de karaktereigenschappen van koolstofvezels. In samenwerking met Airborne zal de ophanging van alle optische elementen nu ontworpen en uitgevoerd worden. Deze samenwerking is een uitstekend voorbeeld van de combinatie wetenschap+industrie zoals beoogd met het topsectoren beleid van de Nederlandse overheid. De MeerLICHT en BlackGEM projecten worden geleid door Prof. Paul Groot en dr. Marc Klein-Wolt, en ondersteund door de Radboud Universiteit, NOVA, NWO, University of Cape Town, SAAO/NRF, Oxford University en de KU Leuven.

Waarnemingen van supernova SN2014J aan de Radboud Universiteit Nijmegen

Op 21 januari werd supernova SN2014J ontdekt door Steve Fossey, tijdens een trainingsessie voor studenten aan de sterrenwacht van de University of London. Deze supernova, in het sterrenstelsel M82, is de dichtstbijzijnde supernova van dit type Ia sinds 1972, zelfs al heeft het licht bijna 12 miljoen jaar door de ruimte gereisd voordat het op aarde gedetecteerd werd. Deze supernova vond plaats in een dubbelstersysteem met witte dwergen. Witte dwergen zijn sterren die overblijven als normale sterren ontploffen nadat de kernfusie in hun binnenste ophoudt. Als de ene ster in het systeem de buitenlagen van de andere ster aantrekt en opslurpt kan dit gigantische explosies geven, die we type Ia supernovae noemen. Dit is dus nu gebeurd in M82.

SN2014J is nu een populair waarneemobject voor zowel amateur- als professionele astronomen. Natuurlijk zijn ook een groep promovendi van de afdeling Sterrenkunde geinteresseerd geraakt. Ze hebben de supernova waargenomen met de optische telescopen op het dak van het Huygensgebouw. Thomas Kupfer, Emilio Enriquez, Carlo Abate en Roque Ruiz Carmona hebben een groot aantal foto's gemaakt met de CCD camera's op de beide telescopen. Op deze foto is het sterrenstelsel M82 te zien: dit is een spiraalstelsel wat we op zijn kant zien. De supernova is de helderste bron in het hele stelsel, rechtsboven. De promovendi hebben foto's gemaakt op verschillende golflengten (met filters B, V en R) en hebben deze gecombineerd in drie kleuren om dit mooie plaatje te kunnen maken.

Grootste radiotelescoop ter wereld krijgt er een ‘kijker’ bij

De grootste radiotelescoop ter wereld krijgt er een optische telescoop bij. Die zal voortdurend beelden maken bij de opgevangen radiosignalen. Het is een idee van Radboud-astronoom Paul Groot. Hij hoopt door de combinatie van licht en radio nog meer geheimen te ontrafelen van het heelal. Het idee van Groot en zijn collega-sterrenkundigen van de Radboud Universiteit voor de optische telescoop is bij SKA (de Square Kilometre Array, de grootste radiotelescoop ter wereld), is enthousiast ontvangen. De telescoop, die MeerLICHT heet, zal volgend jaar in gebruik genomen worden, tegelijk met de eerste radioschotels van SKA in Zuid-Afrika en Australië. SKA is een wereldwijd vervolg op de Nederlandse radiotelescoop LOFAR in Dwingeloo. Omdat het nieuwe schotelpark wordt gebouwd op het zuidelijk halfrond, kunnen astronomen er een ander deel van de hemel mee afluisteren. De sterrenkundigen gaan met SKA op zoek naar echo's van de oerknal of sterrengeboorten van lang geleden, maar hopen ook korte signalen op te vangen van bijzondere, actuele gebeurtenissen in het universum. En nu zullen er dus, behalve radiosignalen, ook beelden opgevangen worden. Groot: 'Iedere nacht gaan we elke minuut een foto maken van het deel van de hemel waar de SKA op gericht is. Het is voor de wetenschappers die met de SKA werken fijn dat we beeld maken bij hun metingen: radioplaatjes zijn nu eenmaal moeilijker aan het publiek uit te leggen.' Van 17 tot 21 februari komen astronomen van over de hele wereld bij elkaar in Stellenbosch om over de voortgang van SKA te praten. Heino Falcke en Marijke Haverkorn van de Radboud Universiteit Nijmegen zijn uitgenodigd om een lezing te geven. Falcke is bestuursvoorzitter en een van de initiatiefnemers van LOFAR. Hij speelt tevens een sleutelrol in de ontwikkeling van SKA. Meer hierover valt te lezen op de RU website.

ERC Synergy Grant voor team Heino Falcke voor onderzoek zwarte gaten

Het BlackHoleCam team onder leiding van Prof. Heino Falcke (RU/Astron) krijgt 14 miljoen Euro subsidie van de European Research Council (ERC) om voor het eerst het zwarte gat in het centrum van ons Melkwegstelsel in kaart te brengen. Het BlackHoleCam team bestaat verder uit Prof. Michael Kramer (MPfR, Bonn) en Prof. Luciano Rezzolla (Albert Einstein Institute). Het team zal voor het eerst alle submillimeter telescopen ter wereld aan elkaar koppelen voor lange-basis-lijn interferometrie, en dit combineren met de best-mogelijke simulaties van het afbuigen van licht rond het superzware zwarte gat. Voor meer informatie zie het RU persbericht of het NOVA persbericht.

Live lancering ESA Gaia satelliet Donderdag 19/12 om 10:12

De lancering van de ESA Gaia satelliet is live te volgen via internet. De afdeling sterrenkunde kijkt gezamelijk en collega's van de RU zijn welkom mee te kijken (vleugel 7, 2e verdieping) en meer informatie te krijgen.

Goed nieuws voor Nederlandse ruimtevaart

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft deze week de onderzoekthema's geselecteerd voor zijn komende twee grote ruimtemissies. De keuze voor respectievelijk 'het hete, energierijke heelal' (L2) en 'gravitatiestraling' (L3) is goed nieuws voor het Nederlandse ruimteonderzoek. Voor het laatste thema is de eLISA missie, waar ook de RU aan meedoet de belangrijkste kandidaat.

Lees meer...

Uniek SOS-signaal van verscheurde ster duidt op middelgroot zwart gat

Bij de rand van het nabije melkwegstelsel Messier 86 hebben sterrenkundigen onder leiding van Peter Jonker een vreemde röntgenflits waargenomen. Deze flits is zeer waarschijnlijk veroorzaakt door een zeldzaam kosmisch ongeval, waarbij een kleine ster uit elkaar getrokken is door een middelgroot zwart gat. De ontdekking lijkt het gebrek aan bewijsmateriaal voor het bestaan van middelgrote zwarte gaten te gaan verhelpen. Lees meer...

Marianne Heida ontvangt Frye Stipendium

Marianne Heida, promovenda bij afdeling Sterrenkunde, zowel als bij SRON (Netherlands Institute for Space Research), heeft het Frye Stipendium ontvangen. Het stipendium is vernoemd naar dr. I.B.M. Frye, zij was in 1953 een van de eerste vrouwelijke wetenschappers aan de Radboud Universiteit Nijmegen. De beurs heeft als doel vrouwelijke promovendi aan te moedigen een carrière in de wetenschap voort te zetten nadat ze klaar zijn met hun dissertaties. Het stipendium wordt gehonoreerd met een bedrag van 3.500 euro.

Heino Falcke verkozen tot lid Academia Europaea

Heino Falcke is één van de elf wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen die dit jaar zijn verkozen tot lid van de Academia Europaea. De Academia Europaea is een Europees genootschap van topwetenschappers - onder wie nobelprijswinnaars - uit alle onderzoeksdisciplines.

Meer informatie over de benoeming is te vinden op de RU nieuws site.

Natuur- en Sterrenkunde opleiding Radboud Universiteit weer beste van Nederland

In de jaarlijkse Elsevier Keuzegids van beste studies zijn zowel de bachelor- als de masteropleiding Natuur- en Sterrenkunde weer verkozen als beste van Nederland. Voor de bacheloropleiding is dit al weer de 4e keer op rij! De studies kwamen er voornamelijk hoog uit op de onderdelen 'Faciliteiten' en 'Docenten'. Ook de bachelor- en masteropleidingen van Wiskunde kwamen als beste uit de bus. De Radboud Universiteit biedt ook de dubbele bachelor 'Wis- en Natuurkunde' aan. Zie website Elsevier

Astronomen ontdekken pulsar rond superzwaar zwart gat

Heino Falcke heeft met een team van astronomen de eerste pulsar ooit in de buurt van een superzwaar zwart gat gevonden. De pulsar bevindt zich in het centrum van de Melkweg.

Astronomen voorspellen al langer dat zich rond het centrum van de Melkweg duizenden pulsars bevinden, snel ronddraaiende sterren die elektromagnetische straling uitzenden. Ze hebben er alleen nog nooit één kunnen vinden. De nu gevonden pulsar, die elke 3,76 seconden om zijn as draait, is ontdekt met de Swift-ruimtetelescoop (een satelliet) die een röntgenflits waarnam op kleine afstand van het Melkwegcentrum. De astronomen richtten vervolgens de radiotelescoop van Effelsberg op de betreffende stralingsbron en ontdekten zo de pulsar.

Het is een bijzondere ontdekking, omdat pulsars meer licht kunnen werpen op de eigenschappen van superzware zwarte gaten. Dat heeft deze eerste pulsar ook gedaan. Falcke en zijn team kwamen meer te weten over de materie die het naburige superzware zwarte gat opslokt. Dat het gas en stof naar binnen werkt, is al langer bekend. Maar het team constateerde tot zijn verbazing dat het ook ‘eet’ van het magnetische veld rond het zwarte gat.

Lees meer...

Een verklaring voor mysterieuze radioflitsen

Mysterieuze, eenmalige, felle radioflitsen in de hemel zijn misschien wel de laatste afscheidsgroet van stervende sterren voordat deze instorten tot een zwart gat, zeggen astronomen Heino Falcke (Nijmegen) en Luciano Rezzolla (Potsdam). In een artikel dat op 5 juli werd gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science, proberen zij deze waarnemingen daarmee te verklaren.

Lees meer hier...

Harry Balster krijgt Radboud penning voor bijna 40 jaar lange verdienste

Afgelopen vrijdag, 24 mei, heeft Harry Balster de bronzen Radboudpenning in ontvangst genomen. De Radboudpenning is een erkenning voor de jarenlange inzet van Harry voor zowel de afdeling Sterrenkunde als het publiekelijk breed verspreiden van astronomie.

Met veel enthousiasme heeft Harry Balster tientallen jaren zorg gedragen voor de ontwikkeling en instandhouding van een volwaardig telescopenpark voor de faculteit NWI. Daarnaast is Harry al bijna 40 jaar lang dé spil waaromheen de publieksvoorlichtingsactiveiten van de sterrenkunde aan de Radboud Universiteit draaien, dit alles op vrijwillige basis. Tenslotte was hij jarenlang elke dag rond het middaguur te vinden bij de 20cm telescoop voor de registratie van zonnevlekken en hielp op deze wijze mee aan het wereldwijd in kaart brengen van de zonneactiviteit. Harry is tot aan zijn pensionering in 2011 als technicus in dienst geweest, meest recent bij het High Field Magnet Lab (HFML).

Harry is voorzitter van de Astronomische Kring Nijmegen (AKN). Als één van hun primaire taken ziet de AKN de publieksvoorlichting. Elke club, familie of andere groep kan via de AKN een rondleiding in de Huygenssterrenwacht of een 'avondje sterrenkijken' aanvragen. Ook is de sterrenwacht een vast onderdeel van de introductie voor nieuwe medewerkers op de Radboud Universiteit en is een bezoek aan de sterrenwacht een vast onderdeel van de 4-VWO dagen, de algemene voorlichtingsdagen en de weekendscholen voor kinderen uit achterstandswijken. Voor de medewerkers die het Huygensgebouw laat verlaten is het een bekend gezicht om Harry Balster bij de slinger van Foucault te zien wachten op de volgende groep geïnteresseerden.

Gemiddeld organiseert de AKN, onder de bezielende leiding van Harry Balster, tussen de 20 – 40 rondleidingen per jaar, en dat al consequent voor bijna 40 jaar. Met een gemiddelde groepsgrootte van 20 mensen betekent dit dat, in de loop van de jaren, zo'n 24000 (!) mensen op deze bijzondere manier kennis hebben gemaakt met de Radboud Universiteit, het overgrote merendeel door Harry persoonlijk rondgeleid. We kunnen dan ook zonder twijfel stellen dat de inzet van Harry en de overige AKN-leden een bijzondere brug heeft gelegd tussen de Universiteit en de inwoners van Nijmegen.

Ook na zijn pensionering in 2011 is Harry onverdroten doorgegaan met deze bijzondere inzet voor de Radboud Universiteit. Samen met de Afdeling Sterrenkunde organiseert de AKN naast de besproken rondleidingen ook de zeer succesvolle 'Open Avonden': elke laatste vrijdagavond in de maand, gedurende de wintertijd.

Op feestelijke wijze werd de Radboudpenning hem vrijdag in de St. Stevenskerk te Nijmegen overhandigd door Anton Francken, vice voorzitter van de RU.

BlackGEM array voor gravitatiestralingsbronnen van start

De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) en de Radboud Universiteit gaan investeren in de BlackGEM-array van telescopen. BlackGEM is een initiatief van Paul Groot en Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit en heeft als doel licht op te vangen van samensmeltende zwarte gaten en neutronensterren.

Bij deze samensmeltingen wordt de ruimtetijd zózeer vervormd dat de hierdoor ontstane rimpelingen tot op aarde meetbaar zullen zijn met de Virgo- en LIGO-lasersystemen in Italië en de VS. Sinds vorig jaar is Nederland lid van Virgo. Het detecteren van deze zwaartekrachtsgolven is nog nooit eerder gelukt en zal een volledig nieuwe mogelijkheid bieden om het heelal te bestuderen. Virgo en LIGO houden weliswaar continu de hele hemel in de gaten maar zijn nogal 'kippig' en kunnen de positie van de samensmelting bepalen met een nauwkeurigheid niet beter dan 400 maal de omvang van de volle maan.

Lees meer...

Acht promotieplaatsen Afdeling Sterrenkunde

De Afdeling Sterrenkunde heeft vacatures voor 8 promotieplaatsen, beginnend in September 2013. Voor details, zie de AAS Job Register advertentie of volg de link naar onze Vacancies pagina

KOM VRIJDAG 22 MAART STERRENKIJKEN OP DE RADBOUD UNIVERSITEIT!

Op vrijdagavond 22 maart organiseert de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking met de Astronomische Kring Nijmegen alweer de laatste open sterrenkijkavond van dit “winterseizoen”. Iedereen kan die avond tussen 19.30 en 21.00 uur vrij binnenlopen om deel te nemen aan een excursie van ongeveer één uur naar de sterrenwacht in het Huygensgebouw (Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica) gelegen aan de Heijendaalseweg 135 in Nijmegen. Of er dan ook daadwerkelijk sterren te zien zijn hangt natuurlijk van de weergoden af.
Bij helder weer is o.a.de planeet Jupiter met zijn 4 grootste manen te zien. Op de breuklijn van de Maan zijn bergen, kraters en maria (donkere vlaktes) te zien en ook het sterrenbeeld Orion met daarin de Orionnevel staat die avond duidelijk zichtbaar aan de hemel. Als het meezit zouden we ook een komeet moeten kunnen zien, tenminste als het weer een beetje meewerkt. Bij bewolkt weer wordt het programma aangepast maar ook dan komt u niet voor niets. Er wordt namelijk zowiezo een bezoek aan de telescopen gebracht, er wordt een film vertoond en er wordt een lezing gegeven.
Zoals gezegd is dit de laatste sterrenkijkavond van dit seizoen. Na 22 maart zal de eerstvolgende sterrenkijkavond weer plaatsvinden op vrijdag 27 september (vanaf 19.30 uur).

Meer informatie over de open sterrenkijkavonden is hier te vinden.

Tweede Nederlandse Gravitatiestraling bijeenkomst in Nijmegen

Op donderdag 31 januari vind de tweede Nederlandse Gravitatiestraling bijeenkomst plaats in het Huygensgebouw van de Radboud Universiteit. Steeds meer onderzoek in Nederland richt zich op dit nieuwe interdiciplinaire onderzoeksveld, waarin sterrenkundigen en natuurkundigen samenwerken. Meer informatie

Telescopenduo meet plotselinge veranderingen in sterrenstraling

Door de metingen van twee krachtige telescopen te combineren, deed een internationaal team van astronomen een verrassende ontdekking over pulsars - snel ronddraaiende neutronensterren die röntgenstraling en radiogolven uitzenden. De straling van pulsars kan namelijk binnen enkele seconden drastisch veranderen op een manier die niet verklaarbaar is door huidige theorieën. Science publiceerde de resultaten op 25 januari. Lees meer.

Melkwegkern spuwt deeltjesstromen door geboorte van miljoenen sterren

Een continue stroom van geladen deeltjes barst uit het centrum van ons sterrenstelsel, de Melkweg. Een bijproduct van de geboorte van nieuwe sterren, concluderen astronomen waaronder Marijke Haverkorn op 3 januari in Nature. De deeltjesstroom lijkt medeverantwoordelijk voor het magnetisch veld dat de Melkweg doordringt. Lees meer.

Zie het nieuwsarchief voor meer nieuws.

KOM VRIJDAG 25 JANUARI STERRENKIJKEN OP DE RADBOUD UNIVERSITEIT!

Op vrijdagavond 25 januari organiseert de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking met de Astronomische Kring Nijmegen weer de eerste open sterrenkijkavond van het nieuwe jaar. Iedereen kan die avond tussen 19.00 en 21.00 uur vrij binnenlopen om deel te nemen aan een excursie van ongeveer één uur naar de sterrenwacht in het Huygensgebouw (Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica) gelegen aan de Heijendaalseweg 135 in Nijmegen. Of er dan ook daadwerkelijk sterren te zien zijn hangt natuurlijk van de weergoden af.
Bij helder weer is o.a.de planeet Jupiter met zijn 4 grootste manen te zien. Op de bijna volle Maan zijn bergen, kraters en maria te zien en ook het sterrenbeeld Orion met daarin de Orionnevel staat die avond duidelijk zichtbaar aan de hemel. Ook de Pleiaden, een open sterrenhoop, zouden we die avond kunnen zien als het weer een beetje meewerkt. Bij bewolkt weer wordt het programma aangepast maar ook dan komt u niet voor niets. Er wordt namelijk zowiezo een bezoek aan de telescopen gebracht, er wordt een film vertoond en er wordt een lezing gegeven. Tijdens deze lezing wordt er ingegaan op verschillende uiteenlopende sterrenkundige verschijnselen en onderwerpen.
De laatste 2 sterrenkijkavonden van dit seizoen zullen plaatsvinden op vrijdag 22 februari en vrijdag 22 maart.

Meer informatie over de open sterrenkijkavonden is hier te vinden.

Geen Open Sterrenkijkavond in December

Vanwege de feestdagen en de vakantiesluiting van de Radboud Universiteit zal er in December geen open sterrenkijkavond zijn. Ondertussen kunt u natuurlijk wel gewoon in uw achtertuin genieten van de sterren. Neem eens een goede verrekijker, een vaste hand en een paar oorwarmers en kijk naar Jupiter. Deze fraaie planeet staat nu hoog aan de zuidelijke hemel. Met een verrekijker kunt u zelfs de vier grootste manen zien: Io, Europa, Ganymedes en Callisto. Kijk van nacht tot nacht en u zult ze zien bewegen rond Jupiter. Dit was de ontdekking die Galileo in de winter van 1609/1610 deed en hem deed overtuigen dat de Aarde inderdaad niet in het centrum van het Heelal staat.

De Afdeling Sterrenkunde wenst u een prettige Kerst en een goed 2013, en hopen u weer te mogen zien op vrijdag 25 januari 2013 bij de eerste open avond.

Natuur- en Sterrenkunde Nijmegen Beste van Nederland

In de vandaag verschenen Keuzegids Universitaire Opleidingen is Natuur- en Sterrenkunde aan de Radboud Universiteit er als beste van Nederland uit gekomen, met afstand ten opzichte van de andere algemene universiteiten. Het is een van de topopleidingen in Nederland.

NOVA Network 3 meeting in Nijmegen

Vrijdag 23 november vindt de NOVA Netwerk 3 (The Extremes of the Universe) plaats in het Huygensgebouw van de Radboud Universiteit in Nijmegen. NOVA Netwerk 3 combineert het onderzoek in de hoge-energie astrofysica en de astrodeeltjesfysica aan de universiteiten van Amsterdam (UvA), RU, Leiden en Groningen. Minimaal twee keer per jaar komt het netwerk bij elkaar om resultaten te presenteren en te discussieren over de toekomst van het onderzoek in Nederland. Deze vrijdag zijn meer dan 45 promovendi, postdocs en stafleden bijeen met presentaties over dubbelsterren, supernovae, zwarte gaten, neutronsterren en kosmische straling.

Marijke Haverkorn lid De Jonge Akademie van de KNAW

Op 20 november heeft de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen bekend gemaakt dat Dr. Marijke Haverkorn, benoemd is als lid van De Jonge Akademie. De Jonge Akademie bestaat uit 70 jonge wetenschappers uit alle vakgebieden. De Jonge Akademie heeft als doel het bevorderen van interne en externe contacten tussen jonge wetenschappers en de maatschappij. Marijke Haverkorn is benoemd vanwege haar onderzoek naar kosmisch magnetisme (o.a. met LOFAR) en de drive om haar passie voor sterrenkunde aan anderen over te dragen. Zie KNAW bericht voor meer informatie.

Paul Groot benoemd tot voorzitter NOVA

Op vrijdag 9 november is Paul Groot benoemd tot voorzitter van het bestuur van de toponderzoekschool NOVA. NOVA bundelt het sterrenkundig onderzoek en instrumentatie aan de Nederlandse universiteiten van Amsterdam (UvA), Groningen, Leiden en Nijmegen. De NOVA toponderzoekschool is in 1992 opgericht. Vorig jaar is NOVA na een ´exemplary' beoordeling verlengd voor een vijf jaar periode (2013-2018). NOVA is ook de Nederlandse thuisbasis van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO), die in Chili onder andere de Very Large Telescope (VLT) en de Atacama Large Millimetre Array (ALMA) beheert en nu de European Extremely-Large Telescope (E-ELT) ontwikkelt.

Superzwaar zwart gat blaast enorme bel

Een internationaal team van astronomen, in samenwerking met astronomen van de Radboud Universiteit, heeft één van de beste beelden ooit gemaakt van enorme bellen geproduceerd door een zwart gat. Zij maakten deze opname met de Internationale LOFAR Telescoop (ILT), op heel lage frequenties. Het beeld laat een enorme ballonvormige bol zien, gevuld met plasma dat radiogolven uitzendt en in omvang groter is dan een compleet sterrenstelsel. Deze ‘ballon' is langzaam opgeblazen door één van de superzwaarste zwarte gaten in onze kosmische achtertuin.

Meer informatie is hier te vinden. Image credit: Francesco de Gasperin, on behalf of the LOFAR collaboration.

'First light' voor vernieuwde 20cm refractor telescoop

Hij doet het! De grand-old lady van de Huygenssterrenwacht, de 20cm refractor, kreeg eind augustus een nieuwe montering. Bij deze operatie is de hele telescoop uit elkaar gehaald en vervolgens weer opgebouwd door Marc Fokker en Harry Balster. Na een periode van droogtesten, heeft Marc Fokker deze week 'first light' gegeven aan de vernieuwde telescoop, en wel met een 2 uur opname van de Andromedanevel. Het resultaat: de 20cm refractor is als nieuw, de montering loopt als een zonnetje, en de oude dame is gereed voor de nieuwe lichting studenten!

Grand-old lady krijgt nieuwe heup: montering voor de 20cm refractor

De vernieuwing van de Huygenssterrenwacht gaat door. Op vrijdag 17 augustus heeft de 'grand old lady' van de sterrenwacht, de 20cm refractor kijker uit 1905, een 'nieuwe heup' gekregen. Door het almaar stijgende aantal studenten in de natuur- en sterrenkunde aan de Radboud Universiteit zijn beide telescopen van de Huygenssterrenwacht nodig voor het sterrenkunde praktikum onderwijs. De 20cm refractor (=lenzenkijker) heeft een uitmuntende optiek, maar de montering van de telescoop dateerde nog uit de jaren zestig. Afgelopen vrijdag is deze montering in een uiterst soepele en vlotte operatie vervangen door een hypermoderne montering, identiek aan die van de 35cm telescoop. Voor een fotoverslag klik hier. Foto: Harry Balster (links, Sterrenkunde) en Thijs Adolfse rechts, (TechnoCenter) leidden de operatie en installeren de 20cm telescoop.

Sterren in de zomer

In de zomer genieten de medewerkers van de Afdeling Sterrenkunde van hun vakantie, of vliegen er voor het werk op uit naar conferenties, zomerscholen en werkbezoeken. In de zomer worden er geen colleges gegeven en dit is dan ook de tijd om de contacten met collega's aan te trekken of om astronomisch interessante plekken elders ter wereld te bezoeken. Zo verspreiden we de naam van de Radboud Universiteit. Soms zelfs letterlijk zoals op bijgaande foto, genomen bij Mono Lake, in Californie. Vorig jaar kwam Mono Lake in het nieuws door de aanwezigheid van een bacterie die een energiecyclus op basis van arseen in plaats van fosfor zou hebben. Hoewel de vondst in twijfel is getrokken, blijft het zoeken naar de basis van ons leven hier op Aarde en elders in het heelal een van de drijfveren van astronomen wereldwijd.

VIDI beurs voor Elmar Körding

Elmar Körding heeft van onderzoeksfinancier NWO een VIDI beurs ontvangen voor zijn onderzoek naar de algemeen relativistische effecten in accretie op compacte objecten. In het project (ter grootte van 800 000 Euro) zal Elmar gaan onderzoeken welke fenomenen die worden waargenomen als gas op sterlijken valt te maken hebben met de relativistische eigenschappen van deze lijken: witte dwergen, neutronen sterren en zwarte gaten. In het onderzoek zal met name gekeken worden naar de straalstromen, (jets) die door neutronenster en zwarte-gat dubbelsterren worden gelanceerd, maar die recent door Elmar zelf ook in witte dwerg systemen zijn gevonden.

De Ulrich J. Schwarz Radiointerferometer

Op vrijdag 29 juni vierde de Afdeling Sterrenkunde het gereedkomen van de vernieuwde Radboud Radio Interferometer op het dak van het Huygens gebouw. Decaan Stan Gielen openende de nieuwe Radio Interferometer officieel. De radiointerferometer is vernoemd naar Ulrich Schwarz en heet nu officieel de 'Ulrich J. Schwarz Radiointerferometer'. Ulrich Schwarz is een pionier in radiosterrenkunde. Na zijn pensioen nam hij de Radio Interferometer op de Radboud Universiteit onder zijn hoede. Onder zijn leiding is de Radio Interferometer in het onderwijscurriculum opgenomen en voor studentenprojecten gebruikt. Ulrich speelde een grote rol in de verhuizing en restauratie van de Radio Interferometer. Meer informatie staat hier. Foto credit: Dick van Aalst

Nijmeegse sterrenkundigen stappen in zwaartekrachtsgolfdetector Virgo

Sinds 18 juni is de Afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit, als eerste sterrenkundegroep, lid van de zwaartkrachtsgolfdetector Virgo. Het doel van Virgo is om zwaartekrachtsgolven te detecteren van samensmeltende zwarte gaten en neutronensterren. De Nijmeegse sterrenkundigen Gijs Nelemans en Paul Groot gaan bijdragen aan de dubbelsterpopulatieberekeningen, en aan de electromagnetische tegenhangers van zwaartekrachtsgolfbronnen. Via onderzoeksfinancierder NWO heeft de Nederlandse bijdrage aan Virgo vorige week een subsidie van 2 miljoen Euro toegekend. Het grootste deel hiervan zal lopen via het Nikhef instituut in Amsterdam, voor een hardware bijdrage aan Virgo. Het persbericht is hier te vinden.

Venusovergang te zien bij Sterrenwacht Huygensgebouw: vroeg uit de veren!

Op 6 juni zal Venus vanaf de Aarde gezien voor de Zon langs trekken: een Venusovergang. De sterrenwacht op het Huygensgebouw is speciaal hiervoor vroeg open, want de overgang is al gaande als in Nederland de zon op komt. De sterrenwacht is van 5 uur tot 7 uur 's ochtends open voor alle belangstellenden. Vroeg uit de veren dus! Venusovergangen zijn zeer zeldzaam en komen ongeveer eens in de honderd jaar voor: in paren. De overgang van 6 juni is de 2e in een paar na die van 8 juni 2004. De volgende is pas weer in 2117. Het is dus nu of nooit. In 2004 was het schitterend weer en hebben veel medewerkers van de RU en inwoners van Nijmegen deze schitterende gebeurtenis live kunnen volgen (foto). We hopen nu ook op een heldere lucht en vrij zicht op de oostelijke horizon. Komt kijken dus. Meer informatie over de overgang is te vinden op de Astrokalender en op de de speciale website van NOVA

Conny Aerts wint “Belgische Nobelprijs”

Conny Aerts, deeltijdhoogleraar Asteroseismologie heeft de Francqui Prijs 2012 gewonnen voor haar onderzoek in de asteroseismologie. Het is één van de belangrijkste wetenschappelijke onderscheidingen in Belgie en ook wel eens de ‘Belgische Nobelprijs’ genoemd Lees verder op KU Leuven website

NOVA Planetarium groot succes op faculteit NWI

Het NOVA mobiele planetarium was op woensdag 2 mei te gast op de faculteit NWI van de Radboud Universiteit. Het NOVA mobiele planetarium wordt gebruikt om leerlingen op basisscholen en middelbare scholen kennis te laten maken met de sterren, de planeten en het grote heelal. Inmiddels hebben al 30.000 leerlingen de sterren zo kunnen zien! Onder leiding van sterrenkundestudenten Luc Hendriks en Gijs van Malsum konden op 2 mei de medewerkers van de faculteit NWI kennis maken met het NOVA planetarium. Onder andere collegevoorzitter de Wijkerslooth en decaan Gielen namen plaats op de kussentjes om te genieten van het heelal. NOVA is het samenwerkingsverband tussen de sterrenkundige instituten van de universiteiten van Amsterdam (UvA), Groningen, Leiden en Nijmegen. Foto Dick van Aalst/FNWI-RU

Afscheidsavond Utrechtse Sterrenkunde

Na een succesvol wetenschappelijk symposium in Noorwijkerhout heeft de Utrechtse sterrenkunde ook afscheid genomen van de stad Utrecht. Na 370 jaar nauwe verbondheid treedt er een scheiding op tussen stad en het heelal. In de Aula van de Universiteit Utrecht lieten de nestor van de Nederlandse sterrenkunde, prof. Kees de Jager en ex-Utrechtenaar Ed van den Heuvel de afgelopen eeuwen en decennia de revue passeren in meeslepende en bij vlagen emotionele redes. De avond werd afgesloten met de overhandiging van het portret van Marcel Minnaert door de directeur van het sterrenkundig instituut, Christoph Keller, aan de voorzitter van het bestuur van de museum sterrenwacht Sonneborgh, Roel Gathier (foto).

Francois Hammer en Ieke Moerdijk ontvangen Descartes-Huygensprijs

Op de Academie de France in Parijs is op 3 april jl. de Descartes-Huygensprijs uitgereikt aan astronoom Francois Hammer (Observatoire de Paris) voor de Frans-Nederlandse samenwerking met Paul Groot (RU Nijmegen) en Lex Kaper (Universiteit van Amsterdam) in de X-Shooter spectrograaf voor de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO), en aan RU wiskundige Ieke Moerdijk voor zijn jarenlange samenwerking met verscheidene Franse universiteiten op het gebied van de wiskunde. De Descartes-Huygensprijs is ingesteld in een samenwerking tussen de KNAW, de Franse ambassade in Nederland, de Nederlandse ambassade in Frankrijk en de Academie de France. Jaarlijks wordt de prijs uitgereikt aan een Franse (op Nederlandse voordracht) en een Nederlandse (op Franse voordracht) wetenschapper ter erkenning en stimulering van de onderlinge samenwerking. Op de foto staan Francois Hammer 2e van links en Ieke Moerdijk 2e van rechts

Radboud Universiteit verwelkomt astronomen Universiteit Utrecht

Ze zijn al sinds 1 februari in dienst, maar met het ondertekenen van het contract tussen de UU, NOVA en de universiteiten van Nijmegen, Leiden, Amsterdam en Groningen op 15 maart jl. is het een feit: het wereldvermaarde sterrenkundig instituut van de UU is niet meer en de astronomen zijn nu (bijna allemaal) in dienst van de andere universiteiten. Bram Achterberg, Frank Verbunt, Onno Pols en Søren Larsen zijn naar de Radboud Universiteit gekomen. Hun onderzoek sluit nauw aan bij dat van de staf die al in Nijmegen aanwezig was, en samen staat de sterrenkunde van de Radboud Universiteit nog sterker, nationaal en internationaal.

LOFAR op Nature.com: Radio array begint met het echte werk

LOFAR, het reusachtige lage frequentie sensor systeem ligt op schema om de geboorte van de eerste sterren te onderzoeken.

Falcke en zijn collega's legden twijfelaars het zwijgen op door hun eerste resultaten te presenteren op 9 januari bij de meeting van de American Astronomical Society in Austin, Texas. “Het bericht van vandaag is: de basissystemen werken helemaal. We kunnen dit aan”, zo stelde hij.

De lage-frequentie hemel in kaart brengen vereist een zeer grote telescoop, evenals de capaciteit om de ruis er uit te filteren. Zodra het dit jaar afgerond is, zal de 'array' of het netwerk 2.700 dunne dipool antennes bevatten, afgesteld op 30-80 MHz, en 43.000 antennes - ingebed in tegels van een paar vierkante meter - die gevoelig zijn tussen 120-240 MHz. Er zullen 40 stations met antennas dichtbij elkaar in Nederland staan, terwijl de andere 8 in Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland en Zweden het netwerk een extra resolutie vanuit verschillende hoeken geven, voor een fijn-schalige beeldvorming.

Om het complete artikel te lezen, kan men kijken op http://www.nature.com/news/radio-array-starts-work-1.9762.

Frye stipendium voor Silvia Toonen

Drs. Silvia Toonen heeft afgelopen dinsdag een van de Dr. I.B.M. Frye stipendia in ontvangst genomen. Het Frye stipendium is een prijs die jaarlijks door de Radboud Universiteit Nijmegen wordt toegekend aan tien veelbelovende promovenda van de verschillende faculteiten van de universiteit. De prijs, waar een geldbedrag van 3500 euro mee gemoeid is, kan door de laureaten worden gebruikt voor reizen en werkbezoeken met als doel de samenwerking met andere wetenschappers, en daarmee hun eigen onderzoek, te bevorderen. Drs. Toonen ontvangt het stipendium voor haar onderzoek naar compacte dubbelsterren in ons Melkwegstelsel, en met name die dubbelsterren die een of meerdere dubbele witte dwergen bevatten en die mogelijk de voorloper zijn van type-Ia supernovae. Zij zal haar stipendium gebruiken om een werkbezoek te brengen aan de Universiteit van Warwick, waar experts werken op het gebied van het waarnemen van compacte dubbelsterren, en aan de Universiteit Tübingen, waar vooraanstaand onderzoek gebeurt naar de theorie van deze dubbelsterren.

Nature: rode reuzen hebben een sneldraaiende kern

De kern van oude sterren draait minstens tien keer sneller rond dan hun oppervlak, ontdekte een internationaal team astronomen. Een artikel over hun bevindingen verschijnt vandaag in het toptijdschrift Nature. Het is de vierde toppublicatie van hoogleraar Asteroseismologie Conny Aerts in 2011. Lees meer: RU persbericht of Astronomie.nl bericht

KOM VRIJDAG 25 NOVEMBER STERRENKIJKEN OP DE RADBOUD UNIVERSITEIT!

Op vrijdagavond 25 november organiseert de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking met de Astronomische Kring Nijmegen weer de tweede open sterrenkijkavond van dit seizoen. Iedereen kan die avond tussen 19.00 en 21.00 uur vrij binnenlopen om deel te nemen aan een excursie van ongeveer één uur naar de sterrenwacht in het Huygensgebouw (Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica) gelegen aan de Heijendaalseweg 135 in Nijmegen. Of er dan ook daadwerkelijk sterren te zien zijn hangt natuurlijk van de weergoden af.
Als het helder is zullen we Jupiter met zijn 4 grootste manen kunnen zien, de planeten Uranus en Neptunus en het sterrenbeeld Andromeda. Bij bewolkt weer wordt het programma aangepast maar ook dan komt u niet voor niets. Er wordt namelijk zowiezo een bezoek aan de telescopen gebracht, er wordt een film vertoond en er wordt een lezing gegeven. Deze lezing gaat dit keer over Radiostelsels.

Meer informatie over de open sterrenkijkavonden is hier te vinden.

Nijmeegse Astronomen observeren de grote asteroide 2005 YU55 die vlak langs de aarde scheerde

Het zal nog tot 2028 duren voordat een asteroide van deze grootte zo dicht bij de aarde komt als asteroide 2005 YU55 (400 m diameter) dat deed op 8 November. Een team van wetenschappers van de afdeling sterrenkunde heeft in samenwerking met leden van de Astronomische Kring Nijmegen deze asteroide kunnen observeren met de 35 cm telescoop van de afdeling en hier een video van gemaakt. De asteroide passeerde de aarde op een afstand van 85% van de afstand tot de maan.

In de video is de asteroide te zien terwijl deze van boven naar beneden beweegt door het beeld. De video is gemaakt van verschillende foto's die gemaakt zijn op 10 November tussen 2:07 en 2:27.

De thumbnail laat de asteroide zien zoals waargenomen met een radar door Nasa/JPL-Caltech.

Vernietiging van een ster door een zwart gat

Een internationaal team van astronomen, aangevoerd door Sjoert van Velzen, heeft bewijs gevonden voor de zeldzame vernietiging van sterren door een zwart gat. Ze vonden opvlammende straling, afkomstig van twee uiteengereten sterren, in waarnemingen van de Sloan Digital Sky Survey. Het resultaat van het onderzoek, wordt 10 november 2011 gepubliceerd in The Astrophysical Journal. Het onderzoek biedt niet alleen een uniek inkijkje in dit kosmische geweld, maar ook nieuwe mogelijkheden om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te testen. Voor uitgebreidere informatie verwijzen we u graag door naar het volledige persbericht (zie ook artikel op nu.nl).

Natuur- en Sterrenkunde Radboud Universiteit tot beste verkozen door Elsevier en ResearchNed

In een onderzoek door Elsevier en ResearchNed, onder de grootste universiteiten van Nederland, heeft de studie Natuur- en Sterrenkunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen significant de hoogste score behaald. De kenmerken van de studie die onder andere werden onderzocht waren de faciliteiten, organisatie en communicatie, docenten en het onderwijs in zijn algemeen (b.v. aansluiting bij vooropleiding, kwaliteit studiemateriaal, etc.). Op het gebied van faciliteiten (i.e. zitplaatsen, digitale studie omgeving en beschikbaarheid studiemateriaal) en docenten (bereikbaarheid, begeleiding, bekwaamheid en inzet) scoorde de Radboud Universiteit erg hoog, respectievelijk een 7.6 en 7.7. In haar totaliteit kreeg de studie Natuur- en Sterrenkunde een 7.4, ruim boven de andere Nederlandse universiteiten.

Image Credit: ESO ESO en Chili sluiten overeenkomst plek E-ELT telescoop

Op 13 oktober hebben de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO en Chili een overeenkomst gesloten over de toekomstige plek van de European Extremely Large Telescope (E-ELT). De berg Armazones in het noorden van Chili kan nu officieel door ESO ontwikkeld worden voor de E-ELT. Bovendien is een groot stuk rondom de berg nu beschermd gebied geworden. De berg Armazones ligt dicht bij Cerro Paranal, waar ESO nu al de Very Large Telescope heeft staan. Met de vandaag gesloten overeenkomst wordt Paranal-Armazones een groot walhalla voor astronomen. ``Dit is een hele belangrijke stap in de richting van de E-ELT“, volgens Tim de Zeeuw, de Nederlandse directeur-generaal van ESO. De Nederlandse sterrenkunde, geleid door NOVA bouwt actief mee aan de E-ELT, onder andere via het Micado instrument dat Nijmeegse astronomen hopen te gaan gebruiken voor het onderzoek aan onze Melkweg.

Image credit: B. Gaensler et al. Data: CSIRO/ATCATurbulentie in de ruimte blijkt slangenkuil

Een team astronomen, onder wie de Nijmeegse sterrenkundige Marijke Haverkorn, is er voor het eerst in geslaagd turbulentie in het interstellaire medium zichtbaar te maken. Met behulp van gepolariseerde radiostraling en in het bijzonder de veranderingen daarin, ontdekten ze een verrassende structuur, die zich het best laat vergelijken met een slangenkuil. Het onderzoeksresultaat wordt deze week gepubliceerd in Nature. Voor uitgebreidere informatie verwijzen we u graag door naar het volledige persbericht.

SupernovaNobelprijs voor onderzoek naar uitdijing heelal

Op 4 oktober werd bekend dat de Nobelprijs voor Natuurkunde naar de Amerikaanse en Australische sterrenkundigen Saul Perlmutter, Adam Riess en Brian Schmidt gaat. Zij kregen de prijs voor hun onderzoek naar de uitdijing van het heelal, met behulp van supernova's. Ook aan de Radboud Universiteit wordt onderzoek gedaan naar supernova's door de groep van Gijs Nelemans. Wat dit onderzoek betekent voor het vakgebied is te lezen in dit nieuwsbericht.

ALMAALMA opent zijn ogen en maakt zijn eerste opname

De nieuwste radio telescoop en meest complexe ter wereld, de nog in aanbouw zijnde Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, de ALMA, is officieel door astronomen in gebruik genomen. Duizenden wetenschappers vanuit de gehele wereld hebben een forse competitie met elkaar geleverd, om tot de eerste onderzoekers te behoren die van dit nieuwe astronomische instrument gebruik mogen maken om de extremiteiten van het heelal te onderzoeken. De kans dat een Europeaan er bij deze eerste ronde erdoorheen zou komen, was 1 op de 13. Eén van die fortuinlijke wetenschappers is Heino Falcke geworden, om met behulp van de ALMA het superzware zwarte gat Sagittarius A* nader te onderzoeken, en dan met name de lichtflitsen die uit de omgeving van het zwarte gat komen en van het gas, dat in de greep is van zijn immense aantrekkingskracht. De andere 2 van de in totaal 3 Nederlandse onderzoekers die met ALMA de eerste opnamen mogen maken, zijn Ewine van Dishoeck en Ágnes Kóspál, beide verbonden aan de Sterrewacht Leiden. Tijdens de Early Science waarnemingen zal op de hoogvlakte in de Atacama woestijn te Chili, gewoon worden doorgewerkt aan ALMA, waaronder het toevoegen van nieuwe klimaatbestendige antennes. In 2013 zal ALMA, een samenwerkingsproject van partners uit Europa, de Verenigde Staten en Oost-Azië, uit 66 uiterst nauwkeurige millimeter/submillimeter-schotelantennes bestaan, verspreid over een gebied van maximaal 16 kilometer groot, die als 1 telescoop zullen samenwerken. Voor uitgebreidere informatie, verwijzen we u graag naar het volledige persbericht.

Mount35cm Nieuwe montering reflector telescoop

Op vrijdag 30 september is met succes de nieuwe montering van de 35cm reflector telescoop geplaatst. De operatie, voorbereid door Harry Balster (links op de foto), verliep vlekkeloos. De nieuwe montering (een GM4000 van 10micron) is met een kraan naar binnen gehesen. Hij is geplaatst op de bestaande zuil, die een nieuw tussenstuk heeft gekregen (ontworpen door Gerben Wulterkens (midden op foto) en vervaardigd door Thijs Adolfse (2e van rechts), beiden van het Technocentrum. De 35cm telescoop werd al jaren geplaagd door slechte volgmotoren, die het gebruik beperkten. Met de nieuwe montering zal de 35cm spiegel-telescoop weer volop ingezet worden voor het sterrenkunde onderwijs. Op de Open Sterrenkijkavonden (elke laatste vrijdag van de maand tijdens de wintertijd) is ook het algemene publiek van harte welkom in de sterrenwacht van de Radboud Universiteit. (meer foto's)

PTF11kly Palomar Transient Factory vindt supernova Type Ia in Pinwheel Galaxy (M101)

De Palomar Transient Factory heeft deze week een nieuwe supernova Type Ia gevonden in het beroemde M101 (Pinwheel) sterrenstelsel op slechts 20 miljoen lichtjaar afstand. De foto laat zien hoe de supernova helderder werd op drie opeenvolgende nachten. Supernovae Type Ia zijn ontploffende witte dwergen die gebruikt worden om de versnelde expansie van het Heelal te meten. De Nijmeegse groep van Gijs Nelemans onderzoekt de mogelijke voorlopers van deze ontploffingen: een van de grootste vragen in de hedendaagse sterrenkunde. De Palomar Transient Factory (PTF) scant elke avond een groot deel van de hemel af

Neil deGrasse Tyson may be the most recognizable astronomer on Earth these days, in part due to his frequent appearances on The Colbert Report. Earlier this year In 2010, Colbert sat down with Neil at the Kimberley Academy in Montclair, New Jersey and chatted with him about life, the Universe, and everything. Colbert did this out of his TV character — well, mostly — and even though it’s over an hour, it’s well worth your time. The original video is on the Hayden Planetarium site, but it’s also all over the place, including YouTube. I’ve embedded it here for your enjoyment, too. naar nieuwe uitbarstingen. Paul Groot is lid van de PTF samenwerking en verblijft speciaal hiervoor tijdelijke op het California Institute of Technology waarvandaan het project geleid wordt. Image credit: Peter Nugent & B.J. Fulton on behalf of the Palomar Transient Factory

Heino Falcke ontvangt Spinozaprijs

Op vrijdag 9 september heeft prof. Heino Falcke de Spinozaprijs 2011 ontvangen uit handen van staatssecretaris Halbe Zijlstra (OC&W, foto). De Spinozaprijs is de hoogste wetenschappelijke prijs van Nederland en bedraagt 2.5 miljoen Euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek. Falcke zal zijn prijs onder meer gaan gebruiken om de schaduw van het zwarte gat in het centrum van de Melkweg te meten, om een radiotelescoop op de Maan te krijgen en een deel gaat naar het Universe Awareness project om kansarme kinderen via de sterrenkunde in contact te brengen met de natuurwetenschappen.

Jan65: Magnetic fields and the Cosmos

In honour of Jan Kuijpers approaching retirement the Department of Astrophysics is organizing the symposium Jan65: Magnetic Fields and the Cosmos. The symposium is taking place in HG00.307 in the Huygensbuilding in Nijmegen. See here for more details.

Instorting en brand in radio/TV antenne Hoogersmilde zoals in LOFAR data gezien

Op 15 juli 2011 is brand ontstaan in de TV & Radio communicatie toren bij Hoogersmilde in de provincie Drente, met als gevolg dat deze is ingestort. Dit heeft een zeer grote verstoring in TV en Radio uitzending teweeg gebracht in Nederland.

De toren is gelegen in dezelfde provincie als de LOFAR radio telescoop, die op dat moment operationeel was en radio emissie aan het meten was van kosmische deeltjes voor het 'LOFAR Cosmic Ray Key Science project' met het gebruik van 'transient buffer boards' (TBB's). De TBB's staan toe, dat men ruwe data vanuit alle antennes offline kan analyseren, nadat een gebeurtenis heeft plaats gehad.

De figuur hiernaast laat drie radio spectra zien vanuit laag-frequente antennes (Low Band Antennes/LBA's) in de FM lengtegolf met 1 kHz resolutie, direct nadat de brand was ontstaan: tijdens de brand ging de signaal sterkte omlaag, om vervolgens volledig uit te gaan. De data werd gedaan door de zij-vertakkingen van de antennes en door een zgn. 'low-pass filter', om de FM lengtegolf te onderdrukken, die derhalve in hoge mate onderdrukt is, maar desalniettemin nog steeds zeer duidelijk zichtbaar was.

Kabinet besluit tot verlenging NOVA toponderzoekschool

Op vrijdag 1 juli heeft het Kabinet, als onderdeel van het Beleidsplan Hoger Onderwijs, besloten tot verlenging van de toponderzoekschool NOVA. Het kabinet zet in op een versterking van de Nederlandse kenniseconomie door een vergroting van het budget voor toponderzoekscholen. Vorig jaar hebben NOVA en het Zernike Instituut bij een internationale evaluatie het predikaat 'exemplarisch' (absolute wereldtop) gekregen. Met het besluit voor verlenging van NOVA wordt dit nu ook door de regering erkend en bevestigd. NOVA combineert het sterrenkundig onderzoek aan de universiteiten van Amsterdam, Groningen, Leiden, Nijmegen en (nog) Utrecht.

Sterrenkunde Olympiade 2011

De finale van de Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2011, die van 14 tot 16 juni plaatsvond aan de Radboud Universiteit, is gewonnen door de 18-jarige Nastasha Wijers uit Heerhugowaard. Zij mag voor een waarneemreis naar het Roque de los Muchachos Observatory op het Canarische eiland La Palma. Lees meer...

Heino Falcke wint Spinoza premie

Heino Falcke (1966), hoogleraar Radioastronomie en astrodeeltjesfysica krijgt de Spinoza premie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek. Deze prestigieuze prijs is de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland en wordt ook wel de Nederlandse nobelprijs genoemd. Heino krijgt de prijs voor zijn onderzoek op het gebied van de radiosterrenkunde en astrodeeltjesfysica

Zie ook RU bericht...

Zie ook NWO bericht...

Eerste beelden nieuwe VST telescoop

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft vandaag de eerste beelden vrijgegeven van de nieuwe VLT Survey Telescoop (VST). De 268-megapixel Omegacam camera achter de VST telescoop waarmee deze beelden zijn opgenomen, is gemaakt door Nederland (NOVA), in samenwerking met Duitse en Italiaanse groepen. De VST+Omegecam is gebouwd om de uitzonderlijke waarneemcondities op de berg Paranal in Chili te gebruiken voor het opnemen van zeer scherpe groothoekwaarnemingen vanaf de grond. Twee van de belangrijkste programma's op de VST gaan juist van deze beeldscherpte gebruik maken. De KiDS survey, geleid door prof. Koen Kuijken van de Leidse sterrenwacht gaat donkere materie in kaart brengen door de verstoring die dit veroorzaakt in de vorm van verder gelegen sterrenstelsels (weak lensing) en onze eigen groep onder leiding van prof. Paul Groot gaat de VST gebruiken om voor het eerst onze Melkweg in optische kleuren nauwkeurig in kaart te brengen, op jacht naar extreem zeldzame ultracompacte dubbelsterren (zie Surveys). Lees meer...

 Paul Groot in New York Times

In een artikel over lichtvervuiling in de New York Times komt Paul Groot aan het woord. Hij is geinterviewed toen hij aan het waarnemen was op de MMT telescoop in Arizona. Link naar het artikel...

Feestelijke en onderhoudende heropening van Sterrenkunde

Meerdere heuglijke aangelegenheden die onze afdeling dit jaar mocht meemaken, vroegen om een viering.
Op 11 mei werd het glas geheven op deze 4 gebeurtenissen, te weten de verhuizing van onze afdeling (deels) naar een nieuwe etage, vanwege de aanhoudende uitbreiding van onze afdeling, het voorstellen van 2 nieuwe stafleden en van ons tijdelijk vervangend afdelingshoofd aan onze collega's.

Eén van deze stafleden die we als nieuw lid van de afdeling mochten verwelkomen, is Dr. Elmar Körding, als Universitair docent, sinds 2010.

Ten tweede is voor onze afdeling Dr. Marijke Haverkorn gekozen als beste kandidaat voor de Joliot Curie beurs en ook ons aanbod als Universitair docent, aanvaard. Zij zal ons team in het voorjaar van 2011 nog komen versterken.

Tenslotte zal ons afdelingshoofd, Prof. dr. Paul Groot, tijdens zijn sabbatical verlof op het California Institute of Technology (Caltech) in de VS, van januari tot en met december 2011, door Prof. dr. Heino Falcke worden vervangen en is Heino Falcke als zodanig voorgesteld aan alle gasten.

De heropeningsceremonie was niet alleen feestelijk, maar tegelijkertijd een informatieve introductie van onze afdeling als geheel, met experimentele opstellingen, schermen in de nieuwe kamers, met de onderwerpen die onze medewerkers onderzoeken, terwijl posters aan de muren waren te zien, met meer informatie over de onderzoeksresultaten en onderwerpen.

Bizar astronomisch object verklaard

Binnen de sterrenkunde stond J1903+0327 bekend als een van de ‘strangest things in space', maar nu is zijn oorsprong verklaard door een unieke Nederlandse samenwerking van onderzoekers: Simon Portegies Zwart (Leiden), Ed van den Heuvel (UvA), Joeri van Leeuwen (ASTRON/UvA) en Gijs Nelemans (Radboud Universiteit). Het wetenschappelijke artikel wordt binnenkort gepubliceerd in Astrophysical Journal. Lees meer...

Eerste multi-site video-colleges

Moderne technieken brengen nieuwe mogelijkheden voor het geven van colleges! Afgelopen donderdag heeft op de Afdeling Sterrenkunde het eerste multi-site video-college plaats gevonden. Professor Paul Groot, op dit moment op sabbatical op Caltech in Los Angeles, gaf via een video-conferencingsysteem college over compacte dubbelsterren aan studenten in Nijmegen, Eindhoven, Tilburg en Cardiff tegelijkertijd. Studenten waren in de gelegenheid om vanaf al deze plekken het college te volgen en vragen te stellen en op elkaar te reageren.

STERRENKIJKEN OP DE RADBOUD UNIVERSITEIT!

Op vrijdag 25 maart organiseert de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking met de Astronomische Kring Nijmegen weer een sterrenkijkavond. Iedereen kan die avond tussen 19.30 en 21.00 uur vrij binnenlopen om deel te nemen aan een excursie van ongeveer één uur naar de sterrenwacht in het Huygensgebouw (Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica) gelegen aan de Heijendaalseweg 135 in Nijmegen. Of er dan ook daadwerkelijk sterren te zien zijn hangt natuurlijk van de weergoden af. Bij bewolkt weer wordt het programma aangepast maar ook dan komt u niet voor niets. Er wordt namelijk ook een film vertoond (Cosmic Voyage) en er wordt een lezing gegeven over “Radiostelsels”.
Houd er wel rekening mee dat de temperatuur in de koepels ongeveer gelijk is aan de temperatuur buiten en dat de koepels alleen bereikbaar zijn met trappen.
Toegang tot de avonden is gratis en inschrijving vooraf is niet nodig. In de parkeergarage onder het Huijgensgebouw kunt u gratis parkeren.
Aanvang rondleidingen: tussen 19.30 en 21.00 uur. Locatie: Radboud Universiteit, Huygensgebouw, Heijendaalseweg 135, Nijmegen.

Afdeling Sterrenkunde verhuisd in Huygensgebouw

Op 24 februari is de Afdeling Sterrenkunde verhuisd binnen het Huygensgebouw. Vanwege de toegenomen grootte van de Afdeling zelf, als ook de rest van het IMAPP instituut, was de voorgaande ruimte te klein geworden. De Afdeling Sterrenkunde heeft een aantal kantoren op de 2e verdieping van vleugel 7 in gebruik genomen, direct onder de vorige kantoren. De ingang van de Afdeling en het secretariaat zijn op de 2e verdieping. De kamers op de kopse kant van het gebouw op verdieping 3 en 4 van vleugel 7 zijn nog wel in gebruik door de Afdeling. Telefoonnummers van de Afdeling zijn hetzelfde gebleven.

Gedeeltelijke zonsverduistering vanaf Radboud Universiteit

Op de ochtend van 4 januari kwam de zon gedeeltelijk verduisterd op. Ondanks een dik wolkenpak was de zonsopgang goed te zien. Astronomen van de Radboud Universiteit hebben de verduistering gevolgd met de 20cm zonnetelescoop, en onder andere een aantal foto's gemaakt van de geprojecteerde zon. Lees meer

Groot-Brittannië neemt LOFAR in gebruik

Pulsar ontdekster Dame Jocelyn Bell Burnell opent het eerste officiële LOFAR station in Groot-Brittannië. In zijn rol als internationaal LOFAR wetenschapper, heeft Radboud & ASTRON hoogleraar Heino Falcke vooraan gelopen in de uitbreiding van LOFAR naar een internationale telescoop. Lees meer...

Joliot-Curie Fellowship in (Astro)physics

Within the Faculty of Sciences a tenure-track fellowship for women is available in the fields of chemistry, physics and astronomy. Suitable candidates are invited to apply for this position. The Department of Astrophysics concentrates on research in compact binaries, supermassive black holes, astroparticle physics and gravitational waves. Within the Institute of Mathematics, Astrophysics and Particle Physics research focuses on interdisciplinary research on the origins and foundations of the Universe. See Joliot-Curie Fellowship. Closing date is September 15, 2010

Internationaal SKA Forum 2010 georganiseerd door ASTRON en NWO

Op 15 juni werd in Drenthe het derde Internationale SKA Forum gehouden. ASTRON, het Nederlands Instituut voor Radio Astronomie, en NWO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, waren de organisatoren van deze bijeenkomst Lees meer...

Grootste radiotelescoop, LOFAR, officieel in gebruik

De grootste radiotelescoop ter wereld, LOFAR, werd zaterdag officeel geopend door koningin Beatrix. De Radboud Universiteit Nijmegen is een belangrijke deelnemer in het project en droeg bij van de hard- en software van de telescoop. Het netwerk van radio antennes op de Drentse hei is sindsdien uitgebreid met meetstations in Engeland, Duitsland, Zweden en Frankrijk. Andere landen zullen volgen. Hoe groter LOFAR is, hoe meer informatie die opvangt en hoe beter de richting en afstand tot een bepaalde bron bepaald kan worden. Lees meer...

Nieuw soort supernova ontdekt

Een internationaal team astronomen, onder wie Gijs Nelemans van de Radboud Universiteit Nijmegen, heeft een nieuw soort supernova ontdekt. De onderzoekers, onder leiding van Hagai Perets van Harvard en het Weizmann Instituut in Israël, laten zien dat supernova 2005E in het melkwegstelsel NGC 1032 niet tot een van de twee bekende soorten supernova's behoort: niet de ineenstorting van een zware ster, maar ook niet de nucleaire explosie van een witte dwerg. Mogelijk is het een tussenvorm: het ineenstorten van een witte dwerg. De resultaten worden deze week in Nature gepubliceerd. Lees meer...

Meest extreme dubbelster draait in slechts 5 minuten zijn rondjes

Astronomen van onder meer de Radboud Universiteit Nijmegen hebben ontdekt dat de twee sterren in de dubbelster HM Cancri in slechts 5,4 minuten om elkaar heen draaien. Daarmee is HM Cancri de dubbelster met veruit de kortst bekende baanperiode. Lees meer...

X-Shooter vangt licht gammaflitser op 12.3 miljard lichtjaar afstand

Op 20 februari heeft de nieuwe X-Shooter spectrograaf op de Europese Very Large Telescope het spectrum opgevangen van een gammaflitser op een afstand van 12.3 miljard lichtjaar. De waarnemingen op de berg Paranal in Chili werden gedaan door prof. Paul Groot (RU) en prof. Lex Kaper (UvA). Beide zijn voortrekkers geweest bij het ontwerpen en bouwen van de X-Shooter spectrograaf. X-Shooter is uniek omdat het het licht van 300 nm - 2500 nm (blauw tot in het infrarood) in 1 keer kan opvangen. De infrarood cryostaat van X-Shooter is in Nijmegen ontwerpen en gebouwd bij het TechnoCenter van de faculteit FNWI. Lees meer

Peter Jonker Peter Jonker van SRON geaffilieerd met de RU

Dr. Peter Jonker van SRON Netherlands Institute for Space Research is per 1/1/2010 officieel geaffilieerd met de RU in het kader van de samenwerking tussen SRON en de RU. Peter Jonker doet onderzoek naar neutronensterren in nauwe dubbelsterren en is in het bijzonder geinteresseerd in de structuur van neutronensterren. Hij is de principal investigator van de Galactic Bulge Survey er werkt al nauw samen met de compact binaries groep van de afdeling sterrenkunde van de RU.

Virgo Nederlandse deelname aan zwaartekrachtsgolf onderzoek krijgt grote stimulans

Het bestuur van FOM (Stichting Fundamenteel Onderzoek der Materie) heeft deze week besloten het Nederlandse onderzoek naar zwaartekrachtsgolven te stimuleren met 2.9 miljoen Euro. Het voorstel, ingediend door Jo van den Brand (VU/Nikhef), Gijs Nelemans (RU) en Jan-Willem van Holten (Nikhef/Leiden), richt zich op deelname aan de Virgo en LIGO detectoren, die moeten leiden tot de Einstein Telescope (ET), en de satelliet constellatie LISA. Lees meer...

Bliksem Kosmische inslag ‘triggert’ bliksem

De explosie van een ster miljoenen jaren geleden, kan nu bliksem geven op aarde. Stijn Buitink nam waar dat de inslag van een kosmisch deeltje in een donderwolk zoveel invloed heeft op de vrije lading van die wolk, dat bliksem kan ontstaan. Astroparticle Physics publiceert de ontdekking deze maand online. Lees meer...

V445 Pup Helium nova explosie in V445 Pup gedetailleerd in kaart gebracht

Met behulp van het NACO Adaptive Optics instrument op de Very Large Telescope van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht heeft een internationaal team onder leiding van Patrick Woudt van de University of Cape Town, en met Paul Groot en Gijs Nelemans als teamleden, de helium nova V445 Puppis in ongekend detail in kaart weten te brengen. Lees meer ...

AM CVn Voorspelde supernova lijkt gevonden

Science express meldt deze week een nieuw soort supernova-explosie. Radboud-astronoom Gijs Nelemans is niet verrast. Hij voorspelde – samen met een collega - het type explosie twee jaar geleden al. ‘De .Ia supernova’s zijn niet langer hypothetische fenomenen’ Lees meer ...

Haili Hu Cum laude promotie Haili Hu

Op dinsdag 6 oktober heeft Haili Hu haar proefschrift succesvol verdedigd en het doctoraat met de onderscheiding cum laude mogen ontvangen. Het proefschrift is de culminatie van een uitmuntende promotie waar de vakgebieden van de asteroseisomologie en de dubbelsterevolutie voor het eerst consistent met elkaar in aanraking zijn gebracht voor het verklaren van de subdwerg B-sterren. Dit is op zo'n imposante en vooruitstrevende manier gedaan dat de promotiecommissie de cum laude onderscheiding heeft toegekend. De promotie van Haili Hu is bovendien de eerste dubbelpromotie tussen de Radboud Universiteit Nijmegen en de Katholieke Universiteit Leuven. De financiering voor de promotieplaats is mogelijk geweest door het eerste convenant tot samenwerking van beide universiteiten.

Stijn Buitink Promotie Stijn Buitink

Op donderdag 1 oktober heeft Stijn Buitink met succes zijn proefschrift Radio emission from cosmic particle cascades verdedigd. Het proefschrift beschrijft theoretische berekeningen aan de invloed van electrische velden in de atmosfeer op de deeltjes-lawines die door kosmische straling worden opgewekt. Ook beschrijft het waarnemingen met de Westerbork radio-telescoop die, door de maan nauwkeurig in de gaten te houden, een veel betere limiet geven op de maximale hoeveelheid neutrino's met enorme energieen. Een foto-impressie is beschikbaar. Foto: Lars Bähren

Rubicon beurzen voor Haili Hu en Clancy James

Haili Hu en Clancy James hebben een NWO Rubicon beurs ontvangen. Haili Hu zal haar beurs meenemen om op aan Cambridge University te werken aan de koppeling tussen sterevolutie en stertrillingen. Clancy James komt vanuit de University of Adelaide, Australie naar Nijmegen om te werken aan de detectie van kosmische straling met radiotechnieken.

X-Shooter in gebruik op de Very Large Telescope

X-Shooter, de nieuwe spectrograaf voor de Very Large Telescope is op 25 mei officieel in gebruik genomen. X-Shooter is de eerste spectrograaf ter wereld die het gehele golflengte bereik van 300 nm - 2500 nm in een keer beslaat. X-Shooter is gemaakt door een consortium van Europese universiteiten en de Europese Zuidelijke Sterrenwacht. De cryostaat van de nabij-infrarood arm is gemaakt op de Radboud Universiteit Nijmegen, in samenwerking tussen de Afdeling Sterrenkunde en het TechnoCenter van de RU. Meer informatie op (in het Engels): X-Shooter, a revolutionary spectrograph

Jan Kuijpers ontvangt Koninklijke onderscheiding

Jan Kuijpers, hoogleraar Sterrenkunde en decaan van de faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica, is onderscheiden als Ridder in de Order van de Nederlandse Leeuw, voor zijn rol in het opzetten van de afdeling Sterrenkunde aan de Radboud Universteit. Zijn enthousiasme en stimulerende docentschap hebben een grote bijdrage geleverd aan het succes van deze herintroductie van sterrenkunde aan de Nijmeegse Universiteit.

Radboud Universiteit gaat naar de maan

Heino Falcke, hoogleraar Radioastronomie, weet het zeker. Zijn gewenste radiotelescoop op de maan komt er. Falcke is als enige Europeaan betrokken bij het nieuwe maaninstituut dat deze maand door Nasa is opgericht. 'De tijd voor onderzoek op de maan is gunstig.' Lees meer...

Prof.mr. Pieter van Vollenhoven ontvangt planetoide

Op zaterdagavond 4 april heeft prof.mr. Pieter van Vollenhoven uit handen van dr. Karel van der Hucht van de IAU de oorkonde ontvangen met de vernoeming van planetoide (12170) Vanvollenhoven. De uitreiking vond plaats tijdens de 'Avond der Sterren' in het Science Center NEMO. De avond werd gepresenteerd door prof.dr. Paul Groot en was georganiseerd als nationale viering van het Internationale Jaar van de Sterrenkunde. Ook minister Ronald Plasterk van OCW was aanwezig en ontving o.a. het nieuwe programma van de toponderzoekschool NOVA en de eerste Europazegels met de lens van Huygens en de LOFAR radiotelescoop.Lees meer...

7500 mensen bezoeken Sterrenweekend

Tijdens het Sterrenweekend in het NEMO Science Center hebben meer dan 7500 kinderen en volwassenen kennis gemaakt met de sterrenkunde. Op het weekend werden lezingen, workshops, films, demonstraties en proefjes afgewisseld met muziek, gedichten en heel veel uitleg over de sterrenkunde. In een fantastische sfeer konden kinderen onder andere hun eigen pulsar bouwen, kregen ze lezingen over de zwaartekracht en konden ze het zonnespectrum zien. Lees meer...

rolduc-luchtfoto_groot.jpgNAC 2009

De 64ste Nederlandse Astronomen Conferentie zal gehouden worden van 13 tot 15 mei 2009 in Conferentie Centrum Rolduc, Kerkrade, Zuid-Limburg. 2009 is verkozen door de UN als het Internationaal Jaar van de Sterrenkunde. De leden van Astronomisch Instituut ‘Anton Pannekoek’ te Amsterdam zal er zijn uiterste best voor doen om de conferentie van dit jaar een wetenschappelijk en sociaal succes te laten worden. Het programma bestaat uit poster prijzen, outdoor activiteiten op donderdagmiddag en een non-astronomische avondlezing.

Aanmelden kan vanaf nu via http://www.astronomenclub.nl/nac2009/.

logo_iya2009_small.jpg Gelukkig Nieuw 'Jaar van de Sterrenkunde'

De Afdeling Sterrenkunde wenst iedereen een Gelukkig Nieuwjaar. 2009 zal een bijzonder jaar worden want het is het Internationale Jaar van De Sterrenkunde, vastgesteld door de VN. Het is dit jaar precies 400 jaar geleden dat Galilei Galileo voor het eerst een telescoop op de hemel richtte, en daarmee meteen de kraters op de Maan ontdekte, de manen van Jupiter en het feit dat de Melkweg uit vele duizenden individuele sterren bestaat. Wilt u meer weten over het Internationale Jaar van de Sterrenkunde? Bezoek dan de Nederlandse IYA2009 site. Veel plezier met de sterren in 2009!

frye_haili.jpg Haili Hu ontvangt Frye Stipendium

Op 23 december heeft Haili Hu van de Radboud Universiteit een prestigieus Frye stipendium uitgereikt gekregen voor haar promotiewerk aan pulserende subdwerg-B sterren. De Frye stipendia worden jaarlijks uitgereikt aan derdejaars promovenda van de Radboud Universiteit die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd tijdens hun promotie-onderzoek. Haili Hu ontvangt het stipendium vanwege haar werk aan het koppelen van dubbelster-evolutie berekeningen met asteroseismologische modellen om het pulsatiegedrag van subdwerg-B sterren te kunnen voorspellen en verklaren. Haili zal haar Frye stipendium gebruiken voor o.a. een werkbezoek aan Cambridge University. Een foto-impressie is beschikbaar. Foto: Lars Bähren

sven_defense.jpg Promotie Sven Lafebre

Vrijdag 19 december is promovendus Sven Lafebre gepromoveerd op zijn proefschrift 'From Cosmic Ray to Radio Pulse'. Het proefschrift beschrijft de uitgebreide simulaties die Sven Lafebre heeft uitgevoerd om het radiosignaal van ultra-hoog energetische kosmische straling te berekenen. In de toekomstige detectoren van LOFAR en het Pierre Auger Observatory zullen deze radio signalen een cruciale rol spelen in het karakteriseren van deze kosmische squashballen. Dr. Sven Lafebre werkt sinds oktober 2008 aan Penn State University aan het IceCube experiment. Een foto-impressie is beschikbaar. Foto: Lars Bähren

parademalargue_micro.jpg Wetenschappers van afdeling Sterrenkunde nemen deel aan de Malargue Dag Parade

Wetenschappers van afdeling Sterrenkunde namen deel aan de Malargue Dag Parade op 16 November 2008. Malargue is een kleine stad in Argentinië, waar 's werelds grootste experiment plaats vindt, nl. het Pierre Auger Observatorium. Het Observatorium is gebouwd om de oorsprong te onderzoeken van hoog-energetische kosmische straling. Ieder jaar in November houdt de stad Malargue haar Malargue Dag Parade. Een delegatie van het Pierre Auger Observatorium neemt regelmatig deel aan deze belangrijke gebeurtenis. Lees meer...

paulgroot.jpg Paul Groot benoemd tot lid De Jonge Akademie van de KNAW

Op 11 november heeft de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen bekend gemaakt dat prof.dr. Paul Groot, hoofd van de Afdeling Sterrenkunde, benoemd is als lid van De Jonge Akademie. De Jonge Akademie bestaat uit 70 jonge wetenschappers uit alle vakgebieden. De Jonge Akademie heeft als doel het bevorderen van interne en externe contacten tussen jonge wetenschappers en de maatschappij. Paul Groot is benoemd vanwege zijn wetenschappelijke werk aan compacte dubbelsterren, gammaflitsers en de EGAPS survey, als mede vanwege zijn inspanningen in het mede opzetten van de Afdeling Sterrenkunde aan de Radboud Universiteit. Zie persbericht KNAW

thumbsup_small.jpg Natuur- en sterrenkunde Radboud Universiteit beste van Nederland

Volgens de jaarlijkse Elsevier enquete is de opleiding Natuur- en sterrenkunde van de Radboud Universiteit de beste van Nederland.

Impressie van receptie 25 september jl. ter viering van 6.6 miljoen euro aan verworven grants

Ter viering van de ERC grants die Heino Falcke en Conny Aerts en de NWO Vidi die Gijs Nelemans hadden verkregen, werd op 25 september jl. een receptie gehouden. Een impressie...

thumb_heino.jpg 3,5 miljoen voor sterrenkundeonderzoek Heino Falcke

Heino Falcke, hoogleraar Radioastronomie en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen en verbonden aan ASTRON als Internatinale Project Scientist voor LOFAR, heeft een astronomische onderzoekssubsidie in de wacht gesleept. Falcke ontvangt een ERC Advanced Grant van 3,5 miljoen euro. Ook Conny Aerts, bijzonder hoogleraar Asteroseismologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, kreeg een ERC Advanced Grant toegekend van 2,5 miljoen euro. Zij gaat dit onderzoeksgeld besteden vanuit de Katholieke Universiteit Leuven, waar zij ook hoogleraar is en het grootste deel van haar onderzoekstijd doorbrengt. lees meer...

nelemans_small.jpg Vidi subsidie voor Gijs Nelemans

Gijs Nelemans, UD sterrenkunde, heeft van NWO een Vidi subsidie gekregen om zijn onderzoek naar de oorsprong van type Ia supernova's voort te zetten
Lees meer...


Archiefbeeld onthult aard voorloper supernova Ia

Radboud Sterrenkundige Gijs Nelemans en collega's hebben een methode ontwikkeld om te bepalen in welke soort dubbelsterren supernovaexplosies van type Ia plaatsvinden. Het eerste artikel is deze week gepubliceerd in Nature. Lees meer...


Eerste LOFAR-promotie

De eerste LOFAR-promotie is een feit: op 22 januari ontving Andreas Nigl zijn doctorstitel voor zijn werk aan LOFAR-prototypes. Lees meer...


Promotie Else van de Besselaar

Op 28 november 2007 promoveerde Else van den Besselaar op het gebied van dubbelsterren met een rode en een witte dwerg. Lees meer...


Studenten brengen kleur in Orion

Als onderdeel van hun eindopdracht voor het vak Optica en Sterrenkijker fotografeerden Luc Hendriks en Vincent Gerritsen de beroemde Orionnevel met de 35cm-telescoop van de Afdeling Sterrenkunde. Lees meer...


'First light' voor X-Shooter in infrarood

Op 17 december is 'first light' bereikt voor de nabij-infraroodspectrograaf van X-Shooter. Voor het eerst zijn alle optische componenten geïntergreerd in de behuizing en de cryostaat en is er licht op de detector gevallen. Lees meer...


Plaatsing radio-interferometer

Op zaterdag 25 augustus is de radiotelescoop van de Radboud Universiteit teruggekeerd. Lees meer...


Cryostaat voor X-Shooter afgeleverd

Vrijdag 24 augustus is de cryostaat van de nabij-infraroodarm van X-Shooter afgeleverd bij de stichting ASTRON in Dwingeloo. Lees meer...


Jörg Hörandel nieuwe universitair docent astrodeeltjesfysica

Op 1 juni jl. is Dr. Jörg Hörandel aangesteld as universitair docent bij de Afdeling Sterrenkunde in het Institute for Mathematics, Astrophysics and Particle Physics (IMAPP) van de Radboud Universiteit. Lees meer...


Open dag Huygensgebouw 12 mei 2007

Op 12 mei was er een feestelijke open dag in het nieuwe Huygensgebouw. Honderden mensen kwamen naar de koepels om te zien wat sterrenkundigen in dit gebouw doen. Lees meer...


Waarneembare bronnen van zwaartekrachtsgolven geïdentificeerd

Vier extreem compacte witte-dwerg-dubbelsterren zijn de eerste bekende objecten waarvan we weten dat we de zwaartekrachtsgolven die ze veroorzaken, direct kunnen waarnemen. Ze zijn daarom belangrijke testbronnen voor de toekomstige zwaartekrachtsgolfdetector LISA. Lees meer...


Prof. Falcke nieuwe hoogleraar

Op zes februari jl. is prof.dr. Heino Falcke (1966) benoemd tot nieuwe hoogleraar radiosterrenkunde en astrodeeltjesfysica bij de Afdeling Sterrenkunde. Lees meer...


LISA science case vastgesteld

Een internationaal team van wetenschappers heeft de science case voor de geplande detector voor gravitatietraling LISA geschreven. Lees meer...


Open dag Huygensgebouw 12 mei 2007

Op 12 mei was er een feestelijke open dag in het nieuwe Huygensgebouw. Honderden mensen kwamen naar de koepels om te zien wat sterrenkundigen in dit gebouw doen. Lees meer...


Gijs Roelofs ontvangt Rubicon-beurs

Op 19 december ontving de bijna gepromoveerde Gijs Roelofs een NWO Rubicon-beurs voor onderzoek naar witte-dwergdubbelsterren. Lees meer...


Carsten Dominik nieuwe bijzonder hoogleraar Exoplaneten

Op 1 november is Carsten Dominik benoemd tot bijzonder hoogleraar "Exoplanenten" aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Lees meer...


Paul Groot hoogleraar en hoofd van de afdeling Sterrenkunde

Per 15 oktober is Paul Groot benoemd tot hoogleraar Sterrenkunde en is hij Jan Kuijpers opgevolgd als hoofd van de afdeling Sterrenkunde. Lees meer...


IMAPP Symposium 2006

Met een indrukwekkende lijst sprekers en een diepgravend thema viert het Institute for Mathematics, Astrophysics and Particle Physics (IMAPP) van de Radboud Universiteit op 13 oktober 2006 zijn officiële start. Waar komt het heelal vandaan? Over deze makkelijk te stellen maar (bijna?) onmogelijk te beantwoorden vraag gaat het op die dag in Nijmegen. Op het hoogste niveau - terug naar het begin van de tijd, en zelfs daarvoor... Lees meer...


Prof. Kuijpers nieuwe decaan faculteit NWI

Prof. Jan Kuijpers, momenteel hoofd afdeling Sterrenkunde, zal vanaf 1 oktober de nieuwe decaan worden van de Faculteit Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica. Lees meer...


Verhuizing

Op 24 mei is de afdeling Sterrenkunde verhuisd naar het nieuwe Huygensgebouw. Kamer- en telefoonnummers zijn hierdoor gewijzigd. Lees meer...


EGAPS Inaugural Meeting

Van 11 to 13 september verzamelden Europese wetenschappers zich in Cambridge voor de "EGAPS inaugural meeting". Het "European Galactic Plane Surveys" project is een ambitieus plan om het vlak van de Melkweg in detail in kaart te brengen in optische en nabij-infrarood-filters. Lees meer... (Engels)


Zomerschool "Nijmegen '06"

Begin september organiseerde de afdeling sterrenkunde mede de zomerschool Nijmegen06 over Astrodeeltjesfysica in Velp. Lees meer... (Engels)


Kijkje in het binnenste van witte dwergen

Gijs Nelemans, UD sterrenkunde in Nijmegen heeft met collega's met de VLT een kijkje genomen in het binnenste van een aantal witte dwergen. Lees meer...


Spitzer-ruimtetelescoop ontdekt jet rond neutronenster

Sterrenkundigen van onder meer de Radboud Universiteit Nijmegen ontdekken voor het eerst een zogenaamde jet die materie wegschiet vanaf een superzware dode ster. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in Astrophysical Journal Letters van 20 mei 2006. Lees meer...


Academy Prize for Heino Falcke

This Friday Heino Falcke will receive the Academy Prize from the Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften in Berlin for his contributions to the Galactic Center/ Black hole and to radio emission from Extensive Air Showers. Heino is `bijzonder hoogleraar' High Energy Astrophysics at the Radboud University and employed by ASTRON, Dwingeloo. Lees meer...


Radiosignaal van ruimte-tijdvervorming

Nijmeegse sterrenkundigen hebben ontdekt dat ruimte-tijd vervormingen, in de vorm van zwaartekrachtsgolven, wellicht indirect te detecteren zijn met een Nederlandse radiotelescoop. Zo'n waarneming vormt niet alleen een nieuw bewijs voor Einsteins Algemene Relativiteitstheorie, maar biedt ook de mogelijkheid om objecten waar te nemen die voor de huidige conventionele telescopen ondoordringbaar zijn, zoals de inwendige motor van gammaflitsers. Lees meer...


Gijs Nelemans versterkt Nijmeegse staf

Per 1 januari 2006 is Gijs Nelemans als UD aangesteld op de afdeling Sterrenkunde van de Radboud Universiteit Nijmegen. Zijn onderzoek zal voornamelijk gaan over populatiestudies van compacte dubbelsterren, in het bijzonder bronnen van gravitatiestraling voor de toekomstige detector LISA. Lees meer...


Live pulsar in Nijmegen

Nijmegenaren met een eenvoudige FM radio hebben op donderdag 19 en vrijdag 20 januari kunnen luisteren naar radiogolven uit het heelal. Lees meer...


Frye-stipendium voor Else van den Besselaar

Op 1 december ontvingen tien veelbelovende vrouwelijke onderzoekers, waaronder Else van den Besselaar, een Frye-stipendium. Lees meer...


International Workshop on AM CVn Stars

Nijmegen organiseerde van 3–8 juli 2005 de zeer succesvolle eerste internationale workshop over AM CVn sterren. Pictures & online proceedings [English]...


Gedeeltelijke zonsverduistering

Op 3 oktober 2005 rond 11 uur 's ochtends vond een gedeeltelijke zonsverduistering plaats. Uiteraard werd deze gevolgd. Lees meer...


Einsteins Visie

Dit jaar is het "World Year of Physics". Ter gelegenheid hiervan werden een week lang, van 13 tot en met 17 juni, voordrachten en rondleidingen verzorgd voor algemeen publiek, met als thema "Einsteins betekenis voor de Sterrenkunde". Lees meer...


LOFAR detecteert kosmische straling

Astrofysici van onder andere de Radboud Universiteit Nijmegen hebben met een LOFAR-prototype kosmische straling gedetecteerd. Lees er meer over in het artikel dat 19 mei gepubliceerd is in Nature. Lees het persbericht of het artikel (2 MB PDF)...


Nijmegen bouwt X-Shooter-cryostaat voor grootste telescoop ter wereld

NWO en NOVA hebben de Nederlandse deelname aan de bouw van de X-Shooter-spectrograaf voor de Very Large Telescope goedgekeurd voor een totaalbedrag van 1.7 MEuro. Nijmegen speelt een belangrijke rol in de realisering van dit nieuwe instrument. Lees meer...


Scherper dan Hubble

Met adaptive optics lukt het om een speld in een hooiberg te vinden -- in dit geval een soft X-ray transient in een bolhoop van sterren. Lees meer...


"First light" voor Nijmeegse MiniGRILL

Op het golvende dak van de nieuwe sterrenwacht vond op dinsdagavond 19 juli de feestelijke ingebruikname van MiniGRILL plaats. Lees meer...


Eerste "deep field"-opname voor nieuwe telescoop

In de nacht van 14 juli hebben Paul Groot, Erik Nass en Bart Schönberger opnames van de bolvormige sterrenhoop M13 gemaakt om de mogelijkheden van de nieuwe telescoop te testen. Lees meer...


Oratie prof. Conny Aerts

Op 5 april 2005 bekrachtigde prof. Conny Aerts haar aanstelling als bijzonder hoogleraar in Nijmegen met het uitspreken van haar inaugurele rede, getiteld "kosmische symfonieën". Lees meer...


Nieuwe komeet Machholz

Enkele maanden terug is de nieuwe komeet Machholz ontdekt. Deze is waargenomen met de 35cm-telescoop van de afdeling Sterrenkunde. Lees meer...


2nd Symposium "Particle Astrophysics in The Netherlands"

Op 24 september 2004 werd het tweede symposium over "hoge energie-astrofysica in Nederland" gehouden in Nijmegen. Proceedings [English]...


Versterking voor Compact Binaries-groep

Sinds 1 oktober 2004 versterkt Gijs Nelemans de Nijmeegse Compact Binaries-groep via het NWO VENI-programma. Het doel: een consistent model van de Galactische populatie van witte dwerg-dubbelsterren. Lees meer...


'First light' voor nieuwe Nijmeegse telescoop

Begin september 2004 werd de nieuwe 35cm-reflector op het dak van het nieuwe Huygensgebouw geïnstalleerd en in gebruik genomen. Lees meer...


Nijmegen International Pulsar Workshop 2004

Op 28 en 29 juni 2004 werd in Nijmegen een internationale radiopulsar-meeting georganiseerd om recente theorie en waarnemingen bijeen te brengen. Announcement & proceedings [Engels]...


Venus verduistert de zon

Dinsdag 8 juni 2004 was voor het eerst sinds 1882 dat de planeet Venus voor de zonneschijf te zien, een gebeurtenis die wereldwijd en ook op de KUN te volgen was. Hier vindt u onze film van deze unieke passage. Lees meer...


Nederlandse Astronomenconferentie 2004

Woensdag 26 tot en met vrijdag 28 mei 2004 vond de 59e NAC plaats op de Nederlandse wadden. Nijmegen was erbij, getuige de hier verzamelde proceedings. Lees meer...


Dutch Astrophysics Days 2004

Op donderdag 1 en vrijdag 2 april 2004 werden voor het eerst in Nijmegen de Dutch Astrophysics Days georganiseerd, nog steeds gericht op theoretisch werk in de Nederlandse sterrenkunde. Lees meer...


Hoogste punt bereikt!

Maandag 8 december 2003 werd met de plaatsing van twee gloednieuwe koepels het hoogste punt bereikt van de nieuwe Nijmeegse sterrenwacht, en daarmee tevens van de gehele nieuwbouw van de bèta-faculteit. Lees meer...


Bouw LOFAR belangrijk voor Nijmeegse sterrenkunde

Vrijdag 28 november 2003 heeft het kabinet besloten de bouw van de revolutionaire radiotelescoop LOFAR mogelijk te maken met een subsidie van 52 MEuro. Dit is een gebeurtenis waar ook de Nijmeegse sterrenkunde reikhalzend naar heeft uitgezien. Lees meer...


Zomerschool "Nijmegen'03" brengt studenten samen...

Van 18 t/m 29 augustus 2003 vond de internationale zomerschool "Nijmegen'03" plaats. Circa 60 promovendi van over de hele wereld volgden lezingen en gaven presentaties over diverse onderwerpen uit de hoge-energie astrofysica. Lees meer...


Oratie Pascale Ehrenfreund

De Nijmeegse astrofysica blijft groeien. Op 17 juni 2003 sprak Prof. dr. Pascale Ehrenfreund haar inaugurele oratie uit in de Aula van de KUN, met de titel "Leven in het heelal". Lees meer...


Nederlandse Astronomen Conferentie 2003 groot succes

De 58ste Nederlandse Astronomen Conferentie is een groot succes geworden. Van 21 t/m 23 mei werd deze conferentie, die georganiseerd was door de Afdeling Sterrenkunde van de KUN, gehouden in het Duitse Kleve. Lees meer...


Maansverduistering mei 2003

Op 16 mei 2003 schoof de Maan achter de Aarde langs. Een paar wakkere sterrenkundestudenten kropen achter de telescoop. Lees meer...


"Zonsverduistering" mei 2003

Op woensdagochtend 7 mei 2003 bewoog de planeet Mercurius zich over de zonneschijf. De afdeling astrofysica volgde het fenomeen met de 20 cm telescoop. Lees meer...


Heino Falcke nieuwe hoogleraar Hoge Energie-Astrofysica

Op 19 maart 2003 sprak Prof. dr. Heino Falcke zijn inaugurele rede uit met als titel "Supermassive Black Holes in the Universe". Lees meer...

Descartes-prijs voor Paul Groot

Op 5 december 2002 is de jaarlijkse Descartes-prijs uitgereikt aan een Europese groep astronomen, onder wie Dr. Paul Groot, als erkenning voor baanbrekend wetenschappelijk onderzoek in Europees samenwerkingsverband. Lees meer...

Jan Kuijpers Docent van het Jaar

Tijdens de opening van het academisch jaar op 3 september 2002 is Prof. dr. Jan Kuijpers uitgeroepen tot "Docent van het Jaar". Lees meer...

Masters-opleiding sterrenkunde van start

Met ingang van het collegejaar 2002/2003 is de Nijmeegse Masters-opleiding sterrenkunde begonnen. Uniek binnen de Nederlandse sterrenkunde is deze specifiek gericht op de hoge-energie astrofysica: de natuurkunde van zwarte gaten, neutronensterren, de Big Bang en zwaartekrachtsstraling. Lees meer...